With commentry by Swami Shivananda
Author: Krishna
The Bhagavad Gita, often called the "Song of God," is a 700-verse sacred Hindu scripture embedded within the ancient Indian epic, the Mahabharata. It is a philosophical dialogue between the warrior Arjuna and his charioteer, the god Krishna, offering profound guidance on duty, ethics, and spiritual liberation.
The Royal and Most Confidential Knowledge
śrībhagavānuvāca idaṃ tu te | guhyatamam pravakṣyāmi anasūyave jñānaṃ vijñānasahitaṃ | yat jñātvā mokṣyase aśubhāt ||
sribhagavanuvaca ida tu te | guhyatamam pravaksyami anasuyave jnana vijnanasahita | yat jnatva moksyase asubhat ||
rājavidyā rājaguhyaṃ pavitram idam uttamam | pratyakṣāvagamam dharmyam susukham kartum avyayam ||
rajavidya rajaguhya pavitram idam uttamam | pratyaksavagamam dharmyam susukham kartum avyayam ||
aśraddadhānāḥ puruṣāḥ dharmasyāsya parantapa | aprāpya mām nivartante mṛtyusaṃsāravartmani ||
asraddadhana purusa dharmasyasya parantapa | aprapya mam nivartante mtyusasaravartmani ||
mayā tatam idaṃ sarvam jagat avyaktamūrtinā matsthāni | sarvabhūtāni na ca aham teṣu avasthitaḥ ||
maya tatam ida sarvam jagat avyaktamurtina matsthani | sarvabhutani na ca aham tesu avasthita ||
na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogam aiśvaram | bhūtabhṛt na ca bhūtasthaḥ mama ātmā bhūtabhāvanaḥ ||
na ca matsthani bhutani pasya me yogam aisvaram | bhutabht na ca bhutastha mama atma bhutabhavana ||
yathā ākāśasthitaḥ nityam vāyuḥ sarvatragaḥ mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni matsthāni upadhāraya ||
yatha akasasthita nityam vayu sarvatraga mahan | tatha sarvani bhutani matsthani upadharaya ||
sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām kalpakṣaye | punaḥ tāni kalpādau visṛjāmi aham ||
sarvabhutani kaunteya prakti yanti mamikam kalpaksaye | puna tani kalpadau visjami aham ||
prakṛtiṃ svām avaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ | bhūtagrāmam imam kṛtsnam avaśam prakṛteḥ vaśāt ||
prakti svam avastabhya visjami puna puna | bhutagramam imam ktsnam avasam prakte vasat ||
na ca mām tāni karmāṇi nibadhnanti | dhanañjaya udāsīnavat āsīnam asaktam teṣu karmasu ||
na ca mam tani karmani nibadhnanti | dhananjaya udasinavat asinam asaktam tesu karmasu ||
mayā adhyakṣeṇa prakṛtiḥ sūyate sacarācaram | hetunā anena kaunteya jagat viparivartate ||
maya adhyaksena prakti suyate sacaracaram | hetuna anena kaunteya jagat viparivartate ||
avajānanti mām mūḍhāḥ mānuṣīm tanum āśritam | param bhāvam ajānantaḥ mama bhūtamaheśvaram ||
avajananti mam muha manusim tanum asritam | param bhavam ajananta mama bhutamahesvaram ||
moghāśā moghakarmāṇaḥ moghajñānā vicetasaḥ rākṣasīm āsurīm | ca eva prakṛtim mohinīm śritāḥ ||
moghasa moghakarmana moghajnana vicetasa raksasim asurim | ca eva praktim mohinim srita ||
mahātmānaḥ tu mām pārtha daivīm prakṛtim | āśritāḥ bhajanti ananyamanasaḥ jñātvā bhūtādim avyayam ||
mahatmana tu mam partha daivim praktim | asrita bhajanti ananyamanasa jnatva bhutadim avyayam ||
satatam kīrtayantaḥ mām yatantaḥ ca dṛḍhavratāḥ | namasyantaḥ ca mām bhaktyā nityayuktāḥ upāsate ||
satatam kirtayanta mam yatanta ca dhavrata | namasyanta ca mam bhaktya nityayukta upasate ||
jñānayajñena ca api anye yajantaḥ mām | upāsate ekatvena pṛthaktvena bahudhā viśvatomukham ||
jnanayajnena ca api anye yajanta mam | upasate ekatvena pthaktvena bahudha visvatomukham ||
aham kratuḥ aham yajñaḥ svadhā aham aham auṣadham mantraḥ | aham aham eva ājyam aham agniḥ aham hutam ||
aham kratu aham yajna svadha aham aham ausadham mantra | aham aham eva ajyam aham agni aham hutam ||
pitā aham asya jagataḥ mātā dhātā pitāmahaḥ vedyam | pavitram oṅkāra ṛk sāma yajuḥ eva ca ||
pita aham asya jagata mata dhata pitamaha vedyam | pavitram onkara k sama yaju eva ca ||
gatiḥ bhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt | prabhavaḥ pralayaḥ sthānam nidhānam bījam avyayam ||
gati bharta prabhu saksi nivasa sarana suht | prabhava pralaya sthanam nidhanam bijam avyayam ||
tapāmi aham ahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmi utsṛjāmi ca amṛtaṃ ca | eva mṛtyuḥ ca sat asat ca aham arjuna ||
tapami aham aha varsa nighnami utsjami ca amta ca | eva mtyu ca sat asat ca aham arjuna ||
traividyā mām somapāḥ pūtapāpāḥ | yajñaiḥ iṣṭvā svargatim prārthayante | te puṇyam āsādya surendralokam | aśnanti divyān divi devabhogān ||
traividya mam somapa putapapa | yajnai istva svargatim prarthayante | te punyam asadya surendralokam | asnanti divyan divi devabhogan ||
te taṃ bhuktvā svargalokaṃ | viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ | viśanti evaṃ trayīdharmam anuprapannā | gatāgataṃ kāmakāmā labhante ||
te ta bhuktva svargaloka | visala ksine punye martyaloka | visanti eva trayidharmam anuprapanna | gatagata kamakama labhante ||
ananyāḥ cintayantaḥ mām ye janāḥ paryupāsate | teṣām nityābhiyuktānām yogakṣemam vahāmi aham ||
ananya cintayanta mam ye jana paryupasate | tesam nityabhiyuktanam yogaksemam vahami aham ||
ye api anyadevatā bhaktāḥ yajante śraddhayā anvitāḥ | te api mām eva kaunteya yajanti avidhipūrvakam ||
ye api anyadevata bhakta yajante sraddhaya anvita | te api mam eva kaunteya yajanti avidhipurvakam ||
aham hi sarvayajñānām bhoktā ca prabhuḥ eva ca | na tu mām abhijānanti tattvena ataḥ cyavanti te ||
aham hi sarvayajnanam bhokta ca prabhu eva ca | na tu mam abhijananti tattvena ata cyavanti te ||
yānti devavratāḥ devān pitṝn yānti pitṛvratāḥ bhūtāni | yānti bhūtejyāḥ yānti madyājinaḥ api mām ||
yanti devavrata devan pitn yanti pitvrata bhutani | yanti bhutejya yanti madyajina api mam ||
patraṃ puṣpaṃ phalam toyaṃ yaḥ me bhaktyā | prayacchati tat aham bhaktyupahṛtam aśnāmi prayatātmanaḥ ||
patra puspa phalam toya ya me bhaktya | prayacchati tat aham bhaktyupahtam asnami prayatatmana ||
yat karoṣi yat aśnāsi yat juhoṣi dadāsi | yat tapasyasi kaunteya tat kuruṣva madarpaṇam ||
yat karosi yat asnasi yat juhosi dadasi | yat tapasyasi kaunteya tat kurusva madarpanam ||
śubhāśubhaphalaiḥ evam mokṣyase karmabandhanaiḥ | saṃnyāsayogayuktātmā vimuktaḥ mām upaiṣyasi ||
subhasubhaphalai evam moksyase karmabandhanai | sanyasayogayuktatma vimukta mam upaisyasi ||
samaḥ aham sarvabhūteṣu na me dveṣyaḥ asti na priyaḥ ye | bhajanti tu mām bhaktyā mayi te teṣu ca api aham ||
sama aham sarvabhutesu na me dvesya asti na priya ye | bhajanti tu mam bhaktya mayi te tesu ca api aham ||
api cet sudurācāraḥ bhajate mām ananyabhāk sādhuḥ | eva saḥ mantavyaḥ samyak vyavasitaḥ hi saḥ ||
api cet suduracara bhajate mam ananyabhak sadhu | eva sa mantavya samyak vyavasita hi sa ||
kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvat śāntim nigacchati | kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśyati ||
ksipra bhavati dharmatma sasvat santim nigacchati | kaunteya pratijanihi na me bhakta pranasyati ||
mām hi pārtha vyapāśritya ye api syuḥ pāpayonayaḥ striyaḥ | vaiśyāḥ tathā śūdrāḥ te api yānti parām gatim ||
mam hi partha vyapasritya ye api syu papayonaya striya | vaisya tatha sudra te api yanti param gatim ||
kiṃ punaḥ brāhmaṇāḥ puṇyāḥ bhaktāḥ rājarṣayaḥ tathā | anityam asukham lokam imam prāpya bhajasva mām ||
ki puna brahmana punya bhakta rajarsaya tatha | anityam asukham lokam imam prapya bhajasva mam ||
manmanā | bhava | madbhaktaḥ | madyājī | māṃ namaskuru māmeva eṣyasi yuktvā evam ātmānam matparāyaṇaḥ ||
manmana | bhava | madbhakta | madyaji | ma namaskuru mameva esyasi yuktva evam atmanam matparayana ||