With commentry by Swami Shivananda
Author: Krishna
The Bhagavad Gita, often called the "Song of God," is a 700-verse sacred Hindu scripture embedded within the ancient Indian epic, the Mahabharata. It is a philosophical dialogue between the warrior Arjuna and his charioteer, the god Krishna, offering profound guidance on duty, ethics, and spiritual liberation.
The Threefold Division of Faith
arjuna uvāca ye śāstravidhimutsṛjya yajante | śraddhayā anvitāḥ teṣām niṣṭhā tu kā | kṛṣṇa sattvam āho rajaḥ tamaḥ ||
arjuna uvaca ye sastravidhimutsjya yajante | sraddhaya anvita tesam nistha tu ka | ksna sattvam aho raja tama ||
śrībhagavānuvāca trividhā bhavati śraddhā dehinām | sā svabhāvajā sāttvikī rājasī ca eva | tāmasī ca tām śṛṇu ||
sribhagavanuvaca trividha bhavati sraddha dehinam | sa svabhavaja sattviki rajasi ca eva | tamasi ca tam snu ||
sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata śraddhāmayaḥ ayam | puruṣaḥ yaḥ yat śraddhaḥ saḥ eva saḥ ||
sattvanurupa sarvasya sraddha bhavati bharata sraddhamaya ayam | purusa ya yat sraddha sa eva sa ||
yajante sāttvikāḥ devān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ pretān | bhūtagaṇān ca anye yajante tāmasāḥ janāḥ ||
yajante sattvika devan yaksaraksasi rajasa pretan | bhutaganan ca anye yajante tamasa jana ||
aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye | tapo janāḥ dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ ||
asastravihita ghora tapyante ye | tapo jana dambhahankarasayukta kamaragabalanvita ||
karṣayantaḥ śarīrastham bhūtagrāmam acetasaḥ mām ca | eva antaḥśarīrastham tān viddhi asuraniścayān ||
karsayanta sarirastham bhutagramam acetasa mam ca | eva antasarirastham tan viddhi asuraniscayan ||
āhāraḥ tu api sarvasya trividhaḥ bhavati priyaḥ yajñaḥ | tapaḥ tathā dānaṃ teṣām bhedam imaṃ śṛṇu ||
ahara tu api sarvasya trividha bhavati priya yajna | tapa tatha dana tesam bhedam ima snu ||
āyuḥ sattva bala ārogya sukha prīti vivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirāḥ hṛdyāḥ āhārāḥ sāttvikapriyāḥ ||
ayu sattva bala arogya sukha priti vivardhana | rasya snigdha sthira hdya ahara sattvikapriya ||
kaṭu amla lavaṇa atyuṣṇa tīkṣṇa rūkṣa vidāhinaḥ | āhārāḥ rājasasya iṣṭāḥ duḥkha śoka amaya pradāḥ ||
katu amla lavana atyusna tiksna ruksa vidahina | ahara rajasasya ista dukha soka amaya prada ||
yātayāmam gatarasam pūti paryuṣitam ca yat | ucchiṣṭam api ca amedhyam bhojanam tāmasapriyam ||
yatayamam gatarasam puti paryusitam ca yat | ucchistam api ca amedhyam bhojanam tamasapriyam ||
aphalākāṅkṣibhiḥ yajñaḥ vidhidṛṣṭaḥ yaḥ ijyate yaṣṭavyam | eva manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ ||
aphalakanksibhi yajna vidhidsta ya ijyate yastavyam | eva mana samadhaya sa sattvika ||
abhisandhāya tu phalam dambhārtham api ca eva | yat ijyate bharataśreṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam ||
abhisandhaya tu phalam dambhartham api ca eva | yat ijyate bharatasrestha ta yajna viddhi rajasam ||
vidhihīnam asṛṣṭānnam mantrahīnam adakṣiṇam | śraddhāvirahitam yajñam tāmasam paricakṣate ||
vidhihinam asstannam mantrahinam adaksinam | sraddhavirahitam yajnam tamasam paricaksate ||
devadvijaguruprājñapūjanam śaucam ārjavam brahmacaryamahiṃsā | ca śārīram tapa ucyate ||
devadvijaguruprajnapujanam saucam arjavam brahmacaryamahisa | ca sariram tapa ucyate ||
anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate ||
anudvegakara vakya satya priyahita ca yat | svadhyayabhyasana caiva vanmaya tapa ucyate ||
manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunam ātmavinigrahaḥ bhāvasaṃśuddhiḥ | etat tapaḥ mānasam ucyate ||
mana prasada saumyatva maunam atmavinigraha bhavasasuddhi | etat tapa manasam ucyate ||
śraddhayā parayā taptaṃ tapaḥ tat trividhaṃ | naraiḥ aphalākāṅkṣibhiḥ yuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate ||
sraddhaya paraya tapta tapa tat trividha | narai aphalakanksibhi yuktai sattvika paricaksate ||
satkāramānapūjārtham tapaḥ dambhena ca eva yat kriyate | tat iha proktaṃ rājasaṃ calam adhruvam ||
satkaramanapujartham tapa dambhena ca eva yat kriyate | tat iha prokta rajasa calam adhruvam ||
mūḍhagrāheṇa ātmanaḥ yat pīḍayā kriyate tapaḥ | parasya utsādanārtham vā tat tāmasam udāhṛtam ||
muhagrahena atmana yat piaya kriyate tapa | parasya utsadanartham va tat tamasam udahtam ||
dātavyam yat dānam dīyate anupakāriṇe deśe kāle | ca pātre ca tat dānam sāttvikam smṛtam ||
datavyam yat danam diyate anupakarine dese kale | ca patre ca tat danam sattvikam smtam ||
yat tu pratyupakārārtham phalam uddiśya vā punaḥ | dīyate ca parikliṣṭam tat dānam rājasam smṛtam ||
yat tu pratyupakarartham phalam uddisya va puna | diyate ca pariklistam tat danam rajasam smtam ||
adeśakāle yat dānam apātrebhyaḥ ca dīyate | asatkṛtam avajñātam tat tāmasam udāhṛtam ||
adesakale yat danam apatrebhya ca diyate | asatktam avajnatam tat tamasam udahtam ||
oṃ tat sat nirdeśaḥ brahmaṇaḥ trividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇāḥ tena vedāḥ ca yajñāḥ ca vihitāḥ purā ||
o tat sat nirdesa brahmana trividha smta | brahmana tena veda ca yajna ca vihita pura ||
tasmāt om udāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartante vidhānoktāḥ satatam brahmavādinām ||
tasmat om udahtya yajnadanatapakriya | pravartante vidhanokta satatam brahmavadinam ||
tat anabhisandhāya phalam yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāḥ ca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ ||
tat anabhisandhaya phalam yajnatapakriya | danakriya ca vividha kriyante moksakanksibhi ||
sadbhāve sādhubhāve ca sat etat prayujyate | praśaste karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate ||
sadbhave sadhubhave ca sat etat prayujyate | prasaste karmani tatha sacchabda partha yujyate ||
yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ sat ca ucyate | karma ca eva tadarthīyam sat eva abhidhīyate ||
yajne tapasi dane ca sthiti sat ca ucyate | karma ca eva tadarthiyam sat eva abhidhiyate ||
aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapaḥ | taptaṃ kṛtaṃ ca yat | asat ucyate pārtha | na ca tat pretya | na u iha ||
asraddhaya huta datta tapa | tapta kta ca yat | asat ucyate partha | na ca tat pretya | na u iha ||