With commentry by Swami Shivananda
Author: Krishna
The Bhagavad Gita, often called the "Song of God," is a 700-verse sacred Hindu scripture embedded within the ancient Indian epic, the Mahabharata. It is a philosophical dialogue between the warrior Arjuna and his charioteer, the god Krishna, offering profound guidance on duty, ethics, and spiritual liberation.
The Yoga of Wisdom and Realisation
bhūmiḥ āpaḥ analaḥ vāyuḥ kham manaḥ buddhiḥ eva | ca ahaṅkāraḥ iyam me bhinnā prakṛtiḥ aṣṭadhā ||
bhumi apa anala vayu kham mana buddhi eva | ca ahankara iyam me bhinna prakti astadha ||
śrībhagavānuvāca mayi āsaktamanāḥ pārtha yogaṃ | yuñjan mat āśrayaḥ asaṃśayaṃ samagram | mām yathā jñāsyasi tat śṛṇu ||
sribhagavanuvaca mayi asaktamana partha yoga | yunjan mat asraya asasaya samagram | mam yatha jnasyasi tat snu ||
jñānam te aham savijñānam idam vakṣyāmi aśeṣataḥ yat | jñātvā na iha bhūyaḥ anyat jñātavyam avaśiṣyate ||
jnanam te aham savijnanam idam vaksyami asesata yat | jnatva na iha bhuya anyat jnatavyam avasisyate ||
manuṣyāṇām sahasreṣu kaścit yatati siddhaye yatatām | api siddhānāṃ kaścit mām vetti tattvataḥ ||
manusyanam sahasresu kascit yatati siddhaye yatatam | api siddhana kascit mam vetti tattvata ||
aparā iyam itaḥ tu anyām prakṛtim viddhi me | parām jīvabhūtām mahābāho yā edaṃ dhāryate jagat ||
apara iyam ita tu anyam praktim viddhi me | param jivabhutam mahabaho ya eda dharyate jagat ||
etadyonīni bhūtāni sarvāṇi upadhāraya aham | kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayaḥ tathā ||
etadyonini bhutani sarvani upadharaya aham | ktsnasya jagata prabhava pralaya tatha ||
mattaḥ parataraṃ na anyat kiñcit asti dhanañjaya | mayi sarvam idaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇāḥ iva ||
matta paratara na anyat kincit asti dhananjaya | mayi sarvam ida prota sutre manigana iva ||
rasaḥ aham apsu kaunteya prabhā asmi śaśi | sūryayoḥ praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣam nṛṣu ||
rasa aham apsu kaunteya prabha asmi sasi | suryayo pranava sarvavedesu sabda khe paurusam nsu ||
puṇyaḥ gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaḥ ca asmi | vibhāvasau jīvanam sarvabhūteṣu tapaḥ ca asmi tapasviṣu ||
punya gandha pthivya ca teja ca asmi | vibhavasau jivanam sarvabhutesu tapa ca asmi tapasvisu ||
bījam māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam | buddhiḥ buddhimatām asmi tejaḥ tejasvinām aham ||
bijam ma sarvabhutana viddhi partha sanatanam | buddhi buddhimatam asmi teja tejasvinam aham ||
balam balavatām ca aham kāmarāgavivarjitam | dharmāviruddhaḥ bhūteṣu kāmaḥ asmi bharatarṣabha ||
balam balavatam ca aham kamaragavivarjitam | dharmaviruddha bhutesu kama asmi bharatarsabha ||
ye ca eva sāttvikāḥ bhāvāḥ rājasāḥ tāmasāḥ ca ye mattaḥ | eva tān viddhi na tu aham teṣu te mayi ||
ye ca eva sattvika bhava rajasa tamasa ca ye matta | eva tan viddhi na tu aham tesu te mayi ||
tribhiḥ guṇamayaiḥ bhāvaiḥ ebhiḥ sarvam idam jagat | mohitam na abhijānāti mām ebhyaḥ param avyayam ||
tribhi gunamayai bhavai ebhi sarvam idam jagat | mohitam na abhijanati mam ebhya param avyayam ||
daivī hi eṣā guṇamayī mama māyā duratyayā mām | eva ye prapadyante māyām etām taranti te ||
daivi hi esa gunamayi mama maya duratyaya mam | eva ye prapadyante mayam etam taranti te ||
na mām duṣkṛtinaḥ mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ | māyayā apahṛtajñānāḥ āsuraṃ bhāvam āśritāḥ ||
na mam dusktina muha prapadyante naradhama | mayaya apahtajnana asura bhavam asrita ||
caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtinaḥ arjuna | ārtaḥ jijñāsuḥ arthārthī jñānī ca bharatarṣabha ||
caturvidha bhajante ma jana suktina arjuna | arta jijnasu artharthi jnani ca bharatarsabha ||
teṣām jñānī nityayukta ekabhaktiḥ viśiṣyate priyaḥ hi | jñāninaḥ atyartham aham sa ca mama priyaḥ ||
tesam jnani nityayukta ekabhakti visisyate priya hi | jnanina atyartham aham sa ca mama priya ||
udārāḥ sarva eva ete jñānī tu ātmā eva me | matam āsthitaḥ sa hi yuktātmā mām eva anuttamām gatim ||
udara sarva eva ete jnani tu atma eva me | matam asthita sa hi yuktatma mam eva anuttamam gatim ||
bahūnām janmanām ante jñānavān mām prapadyate | vāsudevaḥ sarvam sa mahātmā sudurlabhaḥ ||
bahunam janmanam ante jnanavan mam prapadyate | vasudeva sarvam sa mahatma sudurlabha ||
kāmaiḥ taiḥ taiḥ hṛtajñānāḥ prapadyante anyadevatāḥ taṃ | taṃ niyamam āsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā ||
kamai tai tai htajnana prapadyante anyadevata ta | ta niyamam asthaya praktya niyata svaya ||
yaḥ yaḥ yām yām tanum bhaktaḥ śraddhayā arcitum icchati | tasya tasya acalām śraddhām tām eva vidadhāmi aham ||
ya ya yam yam tanum bhakta sraddhaya arcitum icchati | tasya tasya acalam sraddham tam eva vidadhami aham ||
sa tayā śraddhayā yuktaḥ tasya ārādhanam īhate labhate | ca tataḥ kāmān mayā eva vihitān hi tān ||
sa taya sraddhaya yukta tasya aradhanam ihate labhate | ca tata kaman maya eva vihitan hi tan ||
antavat tu phalam teṣām tat bhavati alpamedhasām | devān devayajaḥ yānti madbhaktāḥ yānti mām api ||
antavat tu phalam tesam tat bhavati alpamedhasam | devan devayaja yanti madbhakta yanti mam api ||
avyaktaṃ vyaktim āpannaṃ manyante mām abuddhayaḥ | paraṃ bhāvam ajānantaḥ mama avyayam anuttamam ||
avyakta vyaktim apanna manyante mam abuddhaya | para bhavam ajananta mama avyayam anuttamam ||
na aham prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ mūḍhaḥ ayam | na abhijānāti lokaḥ mām ajam avyayam ||
na aham prakasa sarvasya yogamayasamavta muha ayam | na abhijanati loka mam ajam avyayam ||
veda aham samatītāni vartamānāni ca arjuna bhaviṣyāṇi | ca bhūtāni mām tu veda na kaścana ||
veda aham samatitani vartamanani ca arjuna bhavisyani | ca bhutani mam tu veda na kascana ||
icchā dveṣa samutthena dvandvamohena bhārata | sarvabhūtāni sammoham sarge yānti parantapa ||
iccha dvesa samutthena dvandvamohena bharata | sarvabhutani sammoham sarge yanti parantapa ||
yeṣām tu antagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām | te dvandvamohanirmuktāḥ bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ ||
yesam tu antagata papa janana punyakarmanam | te dvandvamohanirmukta bhajante ma dhavrata ||
jarāmaraṇamokṣāya mām āśritya yatanti ye te brahma | tadviduḥ kṛtsnam adhyātmam karma ca akhilam ||
jaramaranamoksaya mam asritya yatanti ye te brahma | tadvidu ktsnam adhyatmam karma ca akhilam ||
sādhibhūtādhidaivaṃ | māṃ | sādhiyajñaṃ | ca | ye viduḥ prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduḥ yuktacetasaḥ ||
sadhibhutadhidaiva | ma | sadhiyajna | ca | ye vidu prayanakale'pi ca ma te vidu yuktacetasa ||