With commentry by Swami Shivananda
Author: Krishna
The Bhagavad Gita, often called the "Song of God," is a 700-verse sacred Hindu scripture embedded within the ancient Indian epic, the Mahabharata. It is a philosophical dialogue between the warrior Arjuna and his charioteer, the god Krishna, offering profound guidance on duty, ethics, and spiritual liberation.
The Yoga of Divine Splendour
śrībhagavān uvāca bhūyaḥ eva mahābāho | śṛṇu me paramaṃ vacaḥ yat | te aham prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā ||
sribhagavan uvaca bhuya eva mahabaho | snu me parama vaca yat | te aham priyamanaya vaksyami hitakamyaya ||
na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavam na maharṣayaḥ | aham ādiḥ hi devānāṃ maharṣīṇām ca sarvaśaḥ ||
na me vidu suragana prabhavam na maharsaya | aham adi hi devana maharsinam ca sarvasa ||
yaḥ mām ajam anādim ca vetti | lokamaheśvaram asammūḍhaḥ saḥ martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate ||
ya mam ajam anadim ca vetti | lokamahesvaram asammuha sa martyesu sarvapapai pramucyate ||
buddhiḥ jñānam asammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ sukhaṃ | duḥkhaṃ bhavaḥ abhāvaḥ bhayam ca abhayam eva ca ||
buddhi jnanam asammoha ksama satya dama sama sukha | dukha bhava abhava bhayam ca abhayam eva ca ||
ahiṃsā samatā tuṣṭiḥ tapaḥ dānam yaśaḥ ayaśaḥ | bhavanti bhāvāḥ bhūtānām mattaḥ eva pṛthagvidhāḥ ||
ahisa samata tusti tapa danam yasa ayasa | bhavanti bhava bhutanam matta eva pthagvidha ||
maharṣayaḥ sapta pūrve catvāraḥ manavaḥ tathā madbhāvāḥ | mānasāḥ jātāḥ yeṣām loke imāḥ prajāḥ ||
maharsaya sapta purve catvara manava tatha madbhava | manasa jata yesam loke ima praja ||
etām vibhūtim yogam ca mama yaḥ vetti tattvataḥ | saḥ avikampena yogena yujyate na atra saṃśayaḥ ||
etam vibhutim yogam ca mama ya vetti tattvata | sa avikampena yogena yujyate na atra sasaya ||
aham sarvasya prabhavaḥ mattaḥ sarvam pravartate | matvā bhajante mām budhāḥ bhāvasamanvitāḥ ||
aham sarvasya prabhava matta sarvam pravartate | matva bhajante mam budha bhavasamanvita ||
maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam kathayantaḥ ca | māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca ||
maccitta madgataprana bodhayanta parasparam kathayanta ca | ma nitya tusyanti ca ramanti ca ||
teṣām satatayuktānām bhajatām prītipūrvakam dadāmi buddhiyogam | tam yena mām upayānti te ||
tesam satatayuktanam bhajatam pritipurvakam dadami buddhiyogam | tam yena mam upayanti te ||
teṣām eva anukampā-artham aham ajñānajam | tamaḥ nāśayāmi ātmabhāvasthaḥ jñānadīpena bhāsvatā ||
tesam eva anukampa-artham aham ajnanajam | tama nasayami atmabhavastha jnanadipena bhasvata ||
arjuna uvāca paraṃ brahma paraṃ | dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān puruṣaṃ | śāśvataṃ divyam ādidevam ajaṃ vibhum ||
arjuna uvaca para brahma para | dhama pavitra parama bhavan purusa | sasvata divyam adidevam aja vibhum ||
āhuḥ tvām ṛṣayaḥ sarve devarṣiḥ nāradaḥ tathā asitaḥ | devalaḥ vyāsaḥ svayam ca eva bravīṣi me ||
ahu tvam saya sarve devarsi narada tatha asita | devala vyasa svayam ca eva bravisi me ||
sarvam etat ṛtam manye yat mām vadasi keśava na | hi te bhagavan vyaktim viduḥ devāḥ na dānavāḥ ||
sarvam etat tam manye yat mam vadasi kesava na | hi te bhagavan vyaktim vidu deva na danava ||
svayam eva ātmanā ātmānam vettha tvaṃ | puruṣottama bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate ||
svayam eva atmana atmanam vettha tva | purusottama bhutabhavana bhutesa devadeva jagatpate ||
vaktum arhasi aśeṣeṇa divyāḥ hi ātmavibhūtayaḥ yābhiḥ | vibhūtibhiḥ lokān imān tvam vyāpya tiṣṭhasi ||
vaktum arhasi asesena divya hi atmavibhutaya yabhi | vibhutibhi lokan iman tvam vyapya tisthasi ||
kathaṃ vidyām aham yoginam tvām sadā paricintayan keṣu | keṣu ca bhāveṣu cintyaḥ asi bhagavan mayā ||
katha vidyam aham yoginam tvam sada paricintayan kesu | kesu ca bhavesu cintya asi bhagavan maya ||
vistareṇa ātmanaḥ yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana bhūyaḥ kathaya | tṛptiḥ hi śṛṇvataḥ na asti me amṛtam ||
vistarena atmana yoga vibhuti ca janardana bhuya kathaya | tpti hi snvata na asti me amtam ||
śrībhagavānuvāca hanta te kathayiṣyāmi divyāḥ | hi ātmavibhūtayaḥ prādhānyataḥ kuruśreṣṭha na | asti antaḥ vistarasya me ||
sribhagavanuvaca hanta te kathayisyami divya | hi atmavibhutaya pradhanyata kurusrestha na | asti anta vistarasya me ||
aham ātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ aham ādiḥ ca | madhyam ca bhūtānām antaḥ eva ca ||
aham atma guakesa sarvabhutasayasthita aham adi ca | madhyam ca bhutanam anta eva ca ||
ādityānām aham viṣṇuḥ jyotiṣām raviḥ aṃśumān | marīciḥ marutām asmi nakṣatrāṇām aham śaśī ||
adityanam aham visnu jyotisam ravi asuman | marici marutam asmi naksatranam aham sasi ||
vedānām sāmavedaḥ asmi devānām asmi vāsavaḥ indriyāṇām | manaḥ ca asmi bhūtānām asmi cetanā ||
vedanam samaveda asmi devanam asmi vasava indriyanam | mana ca asmi bhutanam asmi cetana ||
rudrāṇām śaṅkaraḥ ca asmi vitteśaḥ yakṣarakṣasām vasūnām | pāvakaḥ ca asmi meruḥ śikhariṇām aham ||
rudranam sankara ca asmi vittesa yaksaraksasam vasunam | pavaka ca asmi meru sikharinam aham ||
purodhasām ca mukhyam mām viddhi pārtha bṛhaspatim | senānīnām aham skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ ||
purodhasam ca mukhyam mam viddhi partha bhaspatim | senaninam aham skanda sarasam asmi sagara ||
maharṣīṇām bhṛguḥ aham girām asmi ekaṃ | akṣaram yajñānām japayajñaḥ asmi sthāvarāṇām himālayaḥ ||
maharsinam bhgu aham giram asmi eka | aksaram yajnanam japayajna asmi sthavaranam himalaya ||
aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilaḥ muniḥ ||
asvattha sarvavksana devarsina ca narada | gandharvana citraratha siddhana kapila muni ||
uccaiḥśravasam aśvānām viddhi mām amṛtodbhavam airāvatam | gajendrāṇām narāṇām ca narādhipam ||
uccaisravasam asvanam viddhi mam amtodbhavam airavatam | gajendranam naranam ca naradhipam ||
āyudhānām aham vajraṃ dhenūnām asmi kāmadhuk prajanaḥ | ca asmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ ||
ayudhanam aham vajra dhenunam asmi kamadhuk prajana | ca asmi kandarpa sarpanam asmi vasuki ||
anantaḥ ca asmi nāgānāṃ varuṇaḥ yādasām aham | pitṝṇām aryamā ca asmi yamaḥ saṃyamatām aham ||
ananta ca asmi nagana varuna yadasam aham | pitnam aryama ca asmi yama sayamatam aham ||
prahlādaḥ ca asmi daityānām kālaḥ kalayatām aham | mṛgāṇām ca mṛgendraḥ aham vainateyaḥ ca pakṣiṇām ||
prahlada ca asmi daityanam kala kalayatam aham | mganam ca mgendra aham vainateya ca paksinam ||
pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastrabhṛtām aham jhaṣāṇām | makaraḥ ca asmi srotasām asmi jāhnavī ||
pavana pavatam asmi rama sastrabhtam aham jhasanam | makara ca asmi srotasam asmi jahnavi ||
sargāṇām ādi antaḥ ca madhyam ca eva | aham arjuna adhyātmavidyā vidyānām vādaḥ pravadatām aham ||
sarganam adi anta ca madhyam ca eva | aham arjuna adhyatmavidya vidyanam vada pravadatam aham ||
akṣarāṇām akāraḥ asmi dvandvaḥ sāmāsikasya ca aham | eva akṣayaḥ kālaḥ dhātā aham viśvatomukhaḥ ||
aksaranam akara asmi dvandva samasikasya ca aham | eva aksaya kala dhata aham visvatomukha ||
mṛtyuḥ sarvaharaḥ ca aham udbhavaḥ ca bhaviṣyatām kīrtiḥ | śrīḥ vāk ca nārīṇām smṛtiḥ medhā dhṛtiḥ kṣamā ||
mtyu sarvahara ca aham udbhava ca bhavisyatam kirti | sri vak ca narinam smti medha dhti ksama ||
bṛhatsāma tathā sāmnām gāyatrī chandasām aham | māsānām mārgaśīrṣaḥ aham ṛtūnām kusumākaraḥ ||
bhatsama tatha samnam gayatri chandasam aham | masanam margasirsa aham tunam kusumakara ||
dyūtaṃ chalayatām asmi tejaḥ tejasvinām aham jayaḥ | asmi vyavasāyaḥ asmi sattvaṃ sattvavatām aham ||
dyuta chalayatam asmi teja tejasvinam aham jaya | asmi vyavasaya asmi sattva sattvavatam aham ||
vṛṣṇīnām vāsudevaḥ asmi pāṇḍavānām dhanañjayaḥ munīnām | api aham vyāsaḥ kavīnām uśanā kaviḥ ||
vsninam vasudeva asmi panavanam dhananjaya muninam | api aham vyasa kavinam usana kavi ||
daṇḍaḥ damayatām asmi nītiḥ asmi jigīṣatām maunam | ca eva asmi guhyānām jñānam jñānavatām aham ||
dana damayatam asmi niti asmi jigisatam maunam | ca eva asmi guhyanam jnanam jnanavatam aham ||
yat ca api sarvabhūtānām bījam tat aham arjuna na | tat asti vinā yat syāt mayā bhūtam carācaram ||
yat ca api sarvabhutanam bijam tat aham arjuna na | tat asti vina yat syat maya bhutam caracaram ||
na antaḥ asti mama divyānām vibhūtīnām parantapa | eṣaḥ tu uddeśataḥ proktaḥ vibhūteḥ vistaraḥ mayā ||
na anta asti mama divyanam vibhutinam parantapa | esa tu uddesata prokta vibhute vistara maya ||
yadyat vibhūtimat sattvaṃ śrīmad ūrjitam eva vā | tattat eva avagaccha tvaṃ mama tejaḥ aṃśasambhavam ||
yadyat vibhutimat sattva srimad urjitam eva va | tattat eva avagaccha tva mama teja asasambhavam ||
athavā | bahunā | etena | kiṃ | jñātena tava arjuna viṣṭabhya aham idaṃ kṛtsnam ekāṃśena sthitaḥ jagat ||
athava | bahuna | etena | ki | jnatena tava arjuna vistabhya aham ida ktsnam ekasena sthita jagat ||