Shiva Sahasranama

Shiva Sahasranam Traditional Sanskrit
Shiva Sahasranama Banner
purvapithika vasudeva uvacha tatah sa prayato bhutva mama tata yudhisthira pranjalih praha viprarsirnamasangrahamaditah 1 upamanyuruvacha brahmaproktairrsiproktairvedavedangasambhavaih sarvalokesu vikhyatam stutyam stosyami namabhih 2 mahadbhirvihitaih satyaih siddhaih sarvarthasadhakaih rsina tandina bhaktya krtairvedakrtatmana 3 yathoktaih sadhubhih khyatairmunibhistattvadarsibhih pravaram prathamam svargyam sarvabhutahitam subham 4 srutaih sarvatra jagati brahmalokavataritaih satyaistatparamam brahma brahmaproktam sanatanam 5 vaksye yadukulasrestha srnusvavahito mama varayainam bhavam devam bhaktastvam paramesvaram 6 tena te sravayisyami yattadbrahma sanatanam na sakyam vistaratkrtsnam vaktum sarvasya kenachit 7 yuktenapi vibhutinamapi varsasatairapi yasyadirmadhyamantam cha surairapi na gamyate 8 kastasya saknuyadvaktum gunan kartsnyena madhava kim tu devasya mahatah sanksiptarthapadaksaram 9 saktitascharitam vaksye prasadattasya dhimatah aprapya tu tato'nujnam na sakyah stotumisvarah 10 yada tenabhyanujnatah stuto vai sa tada maya anadinidhanasyaham jagadyonermahatmanah 11 namnam kinchitsamuddesam vaksyamyavyaktayoninah varadasya varenyasya visvarupasya dhimatah 12 srnu namnam cha yam krsna yaduktam padmayonina dasanamasahasrani yanyaha prapitamahah 13 tani nirmathya manasa dadhno ghrtamivoddhrtam gireh saram yatha hema puspasaram yatha madhu 14 ghrtatsaram yatha mandastathaitatsaramuddhrtam sarvapapapahamidam chaturvedasamanvitam 15 prayatnenadhigantavyam dharyam cha prayatatmana mangalyam paustikam chaiva raksoghnam pavanam mahat 16 idam bhaktaya datavyam sraddadhanastikaya cha nasraddadhanarupaya nastikayajitatmane 17 yaschabhyasuyate devam karanatmanamisvaram sa krsna narakam yati saha purvaih sahatmajaih 18 idam dhyanamidam yogamidam dhyeyamanuttamam idam japyamidam jnanam rahasyamidamuttamam 19 yam jnatva antakalepi gachCheta paramam gatim pavitram mangalam medhyam kalyanamidamuttamam 20 idam brahma pura krtva sarvalokapitamahah sarva stavanam rajatve divyanam samakalpayat 21 tada prabhrti chaivayamisvarasya mahatmanah stavaraja iti khyato jagatyamarapujitah 22 brahmalokadayam svarge stavarajo'vataritah yatastandih pura prapa tena tandikrto'bhavat 23 svargachchaivatra bhurlokam tandina hyavataritah sarvamangalamangalyam sarvapapapranasanam 24 nigadisye mahabaho stavanamuttamam stavam brahmanamapi yadbrahma paranamapi yatparam 25 tejasamapi yattejastapasamapi yattapah santanamapi yah santo dyutinamapi ya dyutih 26 dantanamapi yo danto dhimatamapi ya cha dhih devanamapi yo deva rsinamapi yastvrsih 27 yajnanamapi yo yajnah sivanamapi yah sivah rudranamapi yo rudrah prabha prabhavatamapi 28 yoginamapi yo yogi karananam cha karanam yato lokah sambhavanti na bhavanti yatah punah 29 sarvabhutatmabhutasya harasyamitatejasah astottarasahasram tu namnam sarvasya me srnu yachChrutva manujavyaghra sarvankamanavapsyasi 30 dhyanam santam padmasanastham sasidharamukutam panchavaktram trinetram sulam vajram cha khadgam parasumabhayadam daksabhage vahantam nagam pasam cha ghantam pralayahutavaham sankusam vamabhage nanalankarayuktam sphatikamaninibham parvatisam namami stotram om sthirah sthanuh prabhurbhimah pravaro varado varah sarvatma sarvavikhyatah sarvah sarvakaro bhavah 1 jati charmi sikhandi cha sarvangah sarvabhavanah harascha harinaksascha sarvabhutaharah prabhuh 2 pravrttischa nivrttischa niyatah sasvato dhruvah smasanavasi bhagavan khacharo gocharo'rdanah 3 abhivadyo mahakarma tapasvi bhutabhavanah unmattavesaprachChannah sarvalokaprajapatih 4 maharupo mahakayo vrsarupo mahayasah mahatma sarvabhutatma visvarupo mahahanuh 5 lokapalo'ntarhitatma prasado hayagardabhih pavitram cha mahamschaiva niyamo niyamasritah 6 sarvakarma svayambhuta adiradikaro nidhih sahasrakso visalaksah somo naksatrasadhakah 7 chandrah suryah sanih keturgraho grahapatirvarah atriratrya namaskarta mrgabanarpano'naghah 8 [adyantalayakarta cha] mahatapa ghoratapa adino dinasadhakah samvatsarakaro mantrah pramanam paramam tapah 9 yogi yojyo mahabijo mahareta mahabalah suvarnaretah sarvajnah subijo bijavahanah 10 dasabahustvanimiso nilakantha umapatih visvarupah svayam srestho balaviro balo ganah 11 ganakarta ganapatirdigvasah kama eva cha mantravitparamo mantrah sarvabhavakaro harah 12 kamandaludharo dhanvi banahastah kapalavan asani sataghni khadgi pattisi chayudhi mahan 13 sruvahastah surupascha tejastejaskaro nidhih usnisi cha suvaktrascha udagro vinatastatha 14 dirghascha harikesascha sutirthah krsna eva cha srgalarupah siddhartho mundah sarvasubhankarah 15 ajascha bahurupascha gandhadhari kapardyapi urdhvareta urdhvalinga urdhvasayi nabhahsthalah 16 trijati chiravasascha rudrah senapatirvibhuh ahascharo naktancharastigmamanyuh suvarchasah 17 gajaha daityaha kalo lokadhata gunakarah simhasardularupascha ardracharmambaravrtah 18 kalayogi mahanadah sarvakamaschatuspathah nisacharah pretachari bhutachari mahesvarah 19 bahubhuto bahudharah svarbhanuramito gatih nrtyapriyo nityanarto nartakah sarvalalasah 20 ghoro mahatapah paso nityo giriruho nabhah sahasrahasto vijayo vyavasayo hyatandritah 21 adharsano dharsanatma yajnaha kamanasakah [marsa] daksayagapahari cha susaho madhyamastatha 22 tejopahari balaha mudito'rtho'jito'varah gambhiraghoso gambhiro gambhirabalavahanah 23 nyagrodharupo nyagrodho vrksakarnasthitirvibhuh sutiksnadasanaschaiva mahakayo mahananah 24 visvakseno hariryajnah samyugapidavahanah tiksnatapascha haryasvah sahayah karmakalavit 25 visnuprasadito yajnah samudro badabamukhah hutasanasahayascha prasantatma hutasanah 26 ugrateja mahateja janyo vijayakalavit jyotisamayanam siddhih sarvavigraha eva cha 27 sikhi mundi jati jvali murtijo murdhago bali venavi panavi tali khali kalakatankatah 28 naksatravigrahamatirgunabuddhirlayo'gamah prajapatirvisvabahurvibhagah sarvago'mukhah 29 vimochanah susarano hiranyakavachodbhavah medhrajo balachari cha mahichari srutastatha 30 [meghajo] sarvaturyaninadi cha sarvatodyaparigrahah vyalarupo guhavasi guho mali tarangavit 31 tridasastrikaladhrkkarmasarvabandhavimochanah bandhanastvasurendranam yudhisatruvinasanah 32 sankhyaprasado durvasah sarvasadhunisevitah praskandano vibhagajno atulyo yajnabhagavit 33 sarvavasah sarvachari durvasa vasavo'marah haimo hemakaro'yajnah sarvadhari dharottamah 34 [yajnah] lohitakso mahaksascha vijayakso visaradah sangraho nigrahah karta sarpachiranivasanah 35 mukhyo'mukhyascha dehascha kahalih sarvakamadah sarvakalaprasadascha subalo balarupadhrt 36 sarvakamavaraschaiva sarvadah sarvatomukhah akasanirvirupascha nipati hyavasah khagah 37 raudrarupo'msuradityo bahurasmih suvarchasi vasuvego mahavego manovego nisacharah 38 sarvavasi sriyavasi upadesakaro'karah muniratmaniralokah sambhagnascha sahasradah 39 paksi cha paksarupascha atidipto visam patih unmado madanah kamo hyasvattho'rthakaro yasah 40 vamadevascha vamascha pragdaksinascha vamanah siddhayogi maharsischa siddharthah siddhasadhakah 41 bhiksuscha bhiksurupascha vipano mrduravyayah mahaseno visakhascha sastibhago gavam patih 42 vajrahastascha viskambhi chamustambhana eva cha vrttavrttakarastalo madhurmadhukalochanah 43 vachaspatyo vajasano nityamasramapujitah [nityamasritapujitah] brahmachari lokachari sarvachari vicharavit 44 isana isvarah kalo nisachari pinakabhrt nimittastho nimittam cha nandirnandikaro harih 45 nandisvarascha nandi cha nandano nandivardhanah bhagahari nihanta cha kalo brahma pitamahah 46 chaturmukho mahalingascharulingastathaiva cha lingadhyaksah suradhyakso yogadhyakso yugavahah 47 bijadhyakso bijakarta adhyatmanugato balah itihasah sakalpascha gautamo'tha nisakarah 48 dambho hyadambho vaidambho vasyo vasakarah kalih lokakarta pasupatirmahakarta hyanausadhah 49 aksaram paramam brahma balavachChakra eva cha nitirhyanitih suddhatma suddho manyo gatagatah 50 bahuprasadah susvapno darpano'tha tvamitrajit vedakaro mantrakaro vidvan samaramardanah 51 mahameghanivasi cha mahaghoro vasikarah agnijvalo mahajvalo atidhumro huto havih 52 vrsanah sankaro nityavarchasvi dhumaketanah nilastathangalubdhascha sobhano niravagrahah 53 svastidah svastibhavascha bhagi bhagakaro laghuh utsangascha mahangascha mahagarbhaparayanah 54 krsnavarnah suvarnascha indriyam sarvadehinam mahapado mahahasto mahakayo mahayasah 55 mahamurdha mahamatro mahanetro nisalayah mahantako mahakarno mahosthascha mahahanuh 56 mahanaso mahakamburmahagrivah smasanabhak mahavaksa mahorasko hyantaratma mrgalayah 57 lambano lambitosthascha mahamayah payonidhih mahadanto mahadamstro mahajihvo mahamukhah 58 mahanakho maharoma mahakeso mahajatah prasannascha prasadascha pratyayo girisadhanah 59 snehano'snehanaschaiva ajitascha mahamunih vrksakaro vrksaketuranalo vayuvahanah 60 gandali merudhama cha devadhipatireva cha atharvasirsah samasya rksahasramiteksanah 61 yajuh padabhujo guhyah prakaso jangamastatha amogharthah prasadascha abhigamyah sudarsanah 62 upakarah priyah sarvah kanakah kanchanachChavih nabhirnandikaro bhavah puskarasthapatih sthirah 63 dvadasastrasanaschadyo yajno yajnasamahitah naktam kalischa kalascha makarah kalapujitah 64 sagano ganakarascha bhutavahanasarathih bhasmasayo bhasmagopta bhasmabhutastarurganah 65 lokapalastatha'loko mahatma sarvapujitah suklastrisuklah sampannah suchirbhutanisevitah 66 asramasthah kriyavastho visvakarmamatirvarah visalasakhastamrostho hyambujalah sunischalah 67 kapilah kapisah sukla ayuschaiva paro'parah gandharvo hyaditistarksyah suvijneyah susaradah 68 parasvadhayudho devo hyanukari subandhavah tumbavino mahakrodha urdhvareta jalesayah 69 ugro vamsakaro vamso vamsanado hyaninditah sarvangarupo mayavi suhrdo hyanilo'nalah 70 bandhano bandhakarta cha subandhanavimochanah sa yajnarih sa kamarirmahadamstro mahayudhah 71 bahudha ninditah sarvah sankarah sankaro'dhanah amareso mahadevo visvadevah surariha 72 ahirbudhnyo'nilabhascha chekitano havistatha [hari] ajaikapachcha kapali trisankurajitah sivah 73 dhanvantarirdhumaketuh skando vaisravanastatha dhata sakrascha visnuscha mitrastvasta dhruvo dharah 74 prabhavah sarvago vayuraryama savita ravih usanguscha vidhata cha mandhata bhutabhavanah 75 vibhurvarnavibhavi cha sarvakamagunavahah padmanabho mahagarbhaschandravaktro'nilo'nalah 76 balavamschopasantascha puranah punyachanchuri kurukarta kuruvasi kurubhuto gunausadhah 77 sarvasayo darbhachari sarvesam praninam patih devadevah sukhasaktah sadasatsarvaratnavit 78 kailasagirivasi cha himavadgirisamsrayah kulahari kulakarta bahuvidyo bahupradah 79 vanijo vardhaki vrkso vakulaschandanasChadah saragrivo mahajatruralolascha mahausadhah 80 siddharthakari siddharthasChandovyakaranottarah simhanadah simhadamstrah simhagah simhavahanah 81 prabhavatma jagatkalasthalo lokahitastaruh sarango navachakrangah ketumali sabhavanah 82 bhutalayo bhutapatirahoratramaninditah 83 vahita sarvabhutanam nilayascha vibhurbhavah amoghah samyato hyasvo bhojanah pranadharanah 84 dhrtiman matiman daksah satkrtascha yugadhipah gopalirgopatirgramo gocharmavasano harih 85 hiranyabahuscha tatha guhapalah pravesinam prakrstarirmahaharso jitakamo jitendriyah 86 gandharascha suvasascha tapahsakto ratirnarah mahagito mahanrtyo hyapsaroganasevitah 87 mahaketurmahadhaturnaikasanucharaschalah avedaniya adesah sarvagandhasukhavahah 88 toranastarano vatah paridhi patikhecharah samyogo vardhano vrddho ativrddho gunadhikah 89 nitya atmasahayascha devasurapatih patih yuktascha yuktabahuscha devo divisuparvanah 90 asadhascha susadhascha dhruvo'tha harino harah vapuravartamanebhyo vasusrestho mahapathah 91 sirohari vimarsascha sarvalaksanalaksitah aksascha rathayogi cha sarvayogi mahabalah 92 samamnayo'samamnayastirthadevo maharathah nirjivo jivano mantrah subhakso bahukarkasah 93 ratnaprabhuto raktango maharnavanipanavit [ratnango] mulam visalo hyamrto vyaktavyaktastaponidhih 94 arohano'dhirohascha siladhari mahayasah senakalpo mahakalpo yogo yugakaro harih 95 [yogakaro] yugarupo maharupo mahanagahano vadhah nyayanirvapanah padah pandito hyachalopamah 96 bahumalo mahamalah sasi harasulochanah vistaro lavanah kupastriyugah saphalodayah 97 trilochano visannango manividdho jatadharah bindurvisargah sumukhah sarah sarvayudhah sahah 98 nivedanah sukhajatah sugandharo mahadhanuh gandhapali cha bhagavanutthanah sarvakarmanam 99 manthano bahulo vayuh sakalah sarvalochanah talastalah karasthali urdhvasamhanano mahan 100 Chatram suchChatro vikhyato lokah sarvasrayah kramah mundo virupo vikrto dandi kundi vikurvanah 101 haryaksah kakubho vajri satajihvah sahasrapat sahasramurdha devendrah sarvadevamayo guruh 102 sahasrabahuh sarvangah saranyah sarvalokakrt pavitram trikakunmantrah kanisthah krsnapingalah 103 brahmadandavinirmata sataghnipasasaktiman padmagarbho mahagarbho brahmagarbho jalodbhavah 104 gabhastirbrahmakrdbrahmi brahmavidbrahmano gatih anantarupo naikatma tigmatejah svayambhuvah 105 urdhvagatma pasupatirvataramha manojavah chandani padmanalagrah surabhyuttarano narah 106 karnikaramahasragvi nilamaulih pinakadhrt umapatirumakanto jahnavidhrdumadhavah 107 varo varaho varado varenyah sumahasvanah mahaprasado damanah satruha svetapingalah 108 pitatma paramatma cha prayatatma pradhanadhrt [pritatma] sarvaparsvamukhastryakso dharmasadharano varah 109 characharatma suksmatma amrto govrsesvarah sadhyarsirvasuradityo vivasvansavitamrtah 110 vyasah sargah susanksepo vistarah paryayo narah rtuh samvatsaro masah paksah sankhyasamapanah 111 kala kastha lava matra muhurtahah ksapah ksanah visvaksetram prajabijam lingamadyastu nirgamah 112 sadasadvyaktamavyaktam pita mata pitamahah svargadvaram prajadvaram moksadvaram trivistapam 113 nirvanam hladanaschaiva brahmalokah para gatih devasuravinirmata devasuraparayanah 114 devasuragururdevo devasuranamaskrtah devasuramahamatro devasuraganasrayah 115 devasuraganadhyakso devasuraganagranih devatidevo devarsirdevasuravarapradah 116 [devadi] devasuresvaro visvo devasuramahesvarah sarvadevamayo'chintyo devatatma''tmasambhavah 117 udbhittrivikramo vaidyo virajo nirajo'marah idyo hastisvaro vyaghro devasimho nararsabhah 118 vibudho'gravarah suksmah sarvadevastapomayah suyuktah sobhano vajri prasanam prabhavo'vyayah 119 guhah kanto nijah sargah pavitram sarvapavanah srngi srngapriyo babhru rajarajo niramayah 120 abhiramah suragano viramah sarvasadhanah lalatakso visvadevo harino brahmavarchasah 121 sthavaranam patischaiva niyamendriyavardhanah siddharthah siddhabhutartho'chintyah satyavratah suchih 122 vratadhipah param brahma bhaktanam parama gatih [bhaktanugrahakarakah] vimukto muktatejascha sriman srivardhano jagat 123 uttarapithika (phalasrti) yatha pradhanam bhagavaniti bhaktya stuto maya yam na brahmadayo deva vidustattvena narsayah 1 stotavyamarchyam vandyam cha kah stosyati jagatpatim bhaktya tvevam puraskrtya maya yajnapatirvibhuh 2 tato'bhyanujnam samprapya stuto matimatam varah sivamebhih stuvan devam namabhih pustivardhanaih 3 nityayuktah suchirbhaktah prapnotyatmanamatmana etaddhi paramam brahma param brahmadhigachChati 4 rsayaschaiva devascha stuvantyetena tatparam stuyamano mahadevastusyate niyatatmabhih 5 bhaktanukampi bhagavanatmasamsthakaro vibhuh tathaiva cha manusyesu ye manusyah pradhanatah 6 astikah sraddadhanascha bahubhirjanmabhih stavaih bhaktya hyananyamisanam param devam sanatanam 7 karmana manasa vacha bhavenamitatejasah sayana jagramanascha vrajannupavisamstatha 8 unmisannimisamschaiva chintayantah punah punah srnvantah sravayantascha kathayantascha te bhavam 9 stuvantah stuyamanascha tusyanti cha ramanti cha janmakotisahasresu nanasamsarayonisu 10 jantorvigatapapasya bhave bhaktih prajayate utpanna cha bhave bhaktirananya sarvabhavatah 11 bhavinah karane chasya sarvayuktasya sarvatha etaddevesu dusprapam manusyesu na labhyate 12 nirvighna nischala rudre bhaktiravyabhicharini tasyaiva cha prasadena bhaktirutpadyate nrnam 13 yena yanti param siddhim tadbhavagatachetasah ye sarvabhavanugatah prapadyante mahesvaram 14 prapannavatsalo devah samsarattansamuddharet evamanye vikurvanti devah samsaramochanam 15 manusyanamrte devam nanya saktistapobalam iti tenendrakalpena bhagavan sadasatpatih 16 krttivasah stutah krsna tandina subhabuddhina stavametam bhagavato brahma svayamadharayat 17 giyate cha sa buddhyeta brahma sankarasannidhau idam punyam pavitram cha sarvada papanasanam 18 yogadam moksadam chaiva svargadam tosadam tatha evametatpathante ya ekabhaktya tu sankaram 19 ya gatih sankhyayoganam vrajantyetam gatim tada stavametam prayatnena sada rudrasya sannidhau 20 abdamekam charedbhaktah prapnuyadipsitam phalam etadrahasyam paramam brahmano hrdi samsthitam 21 brahma provacha sakraya sakrah provacha mrtyave mrtyuh provacha rudrebhyo rudrebhyastandimagamat 22 mahata tapasa praptastandina brahmasadmani tandih provacha sukraya gautamaya cha bhargavah 23 vaivasvataya manave gautamah praha madhava narayanaya sadhyaya samadhisthaya dhimate 24 yamaya praha bhagavan sadhyo narayano'chyutah nachiketaya bhagavanaha vaivasvato yamah 25 markandeyaya varsneya nachiketo'bhyabhasata markandeyanmaya prapto niyamena janardana 26 tavapyahamamitraghna stavam dadyam hyavisrutam svargyamarogyamayusyam dhanyam vedena sammitam 27 nasya vighnam vikurvanti danava yaksaraksasah pisacha yatudhana va guhyaka bhujaga api 28 yah patheta suchih partha brahmachari jitendriyah [bhutva] abhagnayogo varsam tu so'svamedhaphalam labhet 29 iti srimahabharate anusasanaparvani mahadevasahasranama stotram nama saptadaso'dhyayah
Sūta said:— 1. May this be heard, O great sages. I shall now recount the hymn of thousand names (see notes) of Śiva, whereby Śiva was satisfied. Viṣṇu said:— 2-Śiva (pure), Hara (destroyer), Mṛḍa (gracious), Rudra[1] (terrible), Puṣkara(nourisher), Puṣpalocana (of flowery eyes), Arthigamya (accessible to the suppliants), Sadācāra (of noble conduct), Sarva (all-in-all), (bestower of welfare), Maheśvara (great lord), Candrāpīḍa (with moon for the diadem), Candramauli (with moon for his crest-jewel), Viśva (universe), Viśvambhareśvara (lord of the earth), Vedāntasārasandoha (the essence of Vedānta philosophy), Kapālin (with a skull in the hand), Nīlalohita (blue-blooded), Dhyānādhāra (object of meditation), Aparicchedya (inexplicable), Gaurībhartṛ (husband of Gaurī), Gaṇeśvara (Lord of Gaṇas), Aṣṭamūrti[2] (Having eight cosmic bodies), Viśvamūrti (universe-bodied), Trivarga (bestower of virtue, wealth and love), Sargasādhana (achiever of creation, Jñānagamya (accessible by perfect knowledge), Dṛḍhaprajña (of steady intellect) Devadeva (lord of gods), Trilocana (three-eyed), Vāmadeva (lovely lord), Mahādeva (great god) Paṭu (efficient), Parivṛḍha (chief), Dṛḍha (firm), Viśvarūpa, (multiformed), Virūpākṣa (odd-eyed), Vāgīśa (lord of speech), Surasattama (the most excellent god), Sarvapramāṇasamvādin (in whom all authorities and proofs agree), Vṛṣāṅka (bull-bannered), Vṛṣavāhana (bull-vehicled), Īśa (lord), Pinākin (holding bow), Khaṭvāṅgin (holding missile Khāṭvāṅga), Citraveṣa (of variegated dress), Cirantana (eternal being), Tamohara (remover of ignorance), Mahāyogin (great Yogin), Goptṛ (protector), Brahmāṇḍahṛt (heart of cosmos), Jaṭin (having matted hair), Kālakāla (slayer of Death), Kṛttivāsas[3] (wearing hide), Subhaga (comely), Praṇatātmaka (soul of the devotees), Unnadhra (uplifted), Puruṣa (divine being), Juṣya, (worthy to be served), Durvāsas (sage Durvāsas), Puraśāsana (chastiser of the Tripuras), Divyāyudha (having divine weapons), Skandaguru (preceptor of Skanda), Parameṣṭhin (staying at the acme), Parātpara (greater than the greatest), Anādīmadhyanidhana (with no beginning, middle or end), Girīśa (Lord of mountains), Girijādhava (husband of Pārvatī), Kuberabandhu (kinsman of Kubera), Śrīkaṇṭha (of glorious neck), Lokavarṇottama (excellent of all castes in the world), Mṛdu (soft), Samādhivedya (who can be realised through trance), Kodaṇḍin (holding bow), Nīlakaṇṭha[4] (blue-necked), Paraśvadhin (holding axe). Viśālākṣa (wide-eyed), Mṛgavyādha (hunter of animal), Sureśa (lord of gods), Sūryatāpana (scorcher of the sun), Dharmādhyakṣa (presiding deity of virtue), Kṣamākṣetra (field of forgiveness), Bhagavat (lordly), Bhaganetrabhit (splitter of the eyes of Bhaga), Ugra (fierce), Paśupati (lord of beasts, the individual souls), Tārkṣya (Identical with Garuḍa), Priyabhakta (favourite of the devotee), Parantapa (scorcher of enemies), Dātṛ (donor), Dayākara (compassionate), Dakṣa (skilful), Kapardin (having matted hair), Kāmaśāsana (chastiser of cupid), Śmaśānanilaya (residing in cremation ground), Sūkṣma (subtle) Śmaśānastha (staying in cremation ground), Maheśvara (great God), Lokakartṛ (creator of the worlds), Mṛgapati (lord of deer), Mahākartṛ (great maker), Mahauṣadhi (great medicine), Somapa (imbiber of Soma juice), Amṛtapa (drinker of nectar), Saumya (gentle), Mahātejas (of great splendour), Mahādyuti (of great brilliance), Tejomaya (full of lustre), Amṛtamaya (full of Nectar), Annamaya (of ṭhe nature of food), Sudhāpati (lord of nectar), Uttama (the most excellent), Gopati (lord of speech), Goptṛ (protector), Jñānagamya (attainable through perfect knowledge), Purātana (ancient being), Nīti (justice), Sunītīi (good justice and policy), Śuddhātman (pure soul), Soma (accompanied by Umā), Somatara (excelling the moon), Sukhin (happy being), Ajātaśatru (whose enemy is not yet born), Ālokasambhāvya (whose existence is inferred as possible through the lustre), Havyavāhana (carrier of sacrificial offerings i.e fire), Lokaṅkara (maker of the worlds) Vedakara (originator of the Vedas), Sūtrakāra (composer of Aphorisms), Sanātana (eternal), Maharṣi (great sage), Kapilācārya (preceptor Kapila), Viśvadīpti (light of the Universe), Trilocana[5] (three-eyed), Pinākapāṇi (holding Pināka in the hand), Bhūdeva (god of the earth), Svastida (bestower of weal), Sukṛta (meritorious), Sudhī (intelligent), Dhātṛdhāman (abode of the Creator), Dhāmakara (creator of lustre), Sarvada (bestower of all), Sarvagocara (visible to all), Brahmasṛk (creator of Brahmā), Viśvasṛk (creator of the universe), Sarga (creation), Karṇikārapriya (fond of the pericarp of the lotus), Kavi (poet), Śākha, Viśākha, Gośākha, Śiva (the cause of welfare), Bhiṣak Anuttama (excellent physician), Gaṅgāplavodaka (water flowing in Gaṅgā), Bhavya (good), Puṣkala (eminent one), Sthapati (architect) Sthira (steady), Vijitātman (self-conqueror), Vidheyātman (self-controlled), Bhūtavāhanasārathi (with Bhūtas (globlins) as charioteers), Sagaṇa (accompanied by Gaṇas), Gaṇakāya (with Gaṇas as body-guards), Sukīrti (of good fame), chinnasaṃśaya (one to whom doubts have been cleared), Kāmadeva (identical with cupid), Kāmapāla (protector of the desires), Bhasmoddhūlitavigraha (whose body is dusted with Bhasma), Bhasmapriya (fond of Bhasma), Bhasmaśāyin (lying on Bhasma), Kāmin (lover), Kānta (brilliant), Kṛtāgama (one who has created Āgamas), Samāvarta (who whirls the wheel of worldly existence), Anivṛttātmā (whose soul never turns back), Dharmapuñja (mass of virtue), Sadāśiva {auspicious for ever), Akalmaṣa (sinless), Puṇyātman (meritorious soul), Caturbāhu (four-armed), Durāsada (difficult of access), Durlabha (rare one), Durgama (impassable), Durga (Difficult of being attained). Sarvāyudhaviśārada (expert in wielding weapons), Adhyātmayoganilaya (stationed in spiritual Yoga), Sutantu (wearing good fabric of universe), Tantuvardhana (enhancer of the fabric), Śubhāṅga (having auspicious limbs), Lokasāraṅga (essence of the worlds), Jagadīśa (lord of the universe), suppressor of (wicked) people, Bhasmaśuddhikara (causing purity through Bhasma), Abhīru (non-cowardly), Ojasvin (vigorous), Śuddhavigraha (of pure body), Asādhya (unachievable), Sādhusādhya (achievable easily by the saintly), Bhṛtyamarkaṭarūpadhṛk (assuming the form of the servile monkey), Hiraṇyaretas (gold-semened), Paurāṇa (ancient one), Ripujīvahara (destroyer of enemies), Balin (strong, ) Mahāhrada (deep eddy), Mahāgarta (deep ditch), Siddha, Vṛndāravandita (saluted by the gods), Vyāghracarmāmbara (wearing the tiger hide), Vyālin (clasped by serpents), Mahābhūta (great living being), Mahānidhi (great storehouse), Amṛta (nectar), Amṛtapā (drinker of the nectar), Śrīmat (glorious), Pāñcajanya[6] (favourable to the five classes of beings), Prabhañjana (hailstorm) Pañcaviṃśatitattvastha[7] (stationed in twenty five principles or entities), Pārijāta (celestial tree), Parātpara (greater than the greatest). Sulabha (easy of access), Suvrata (of good rites), Śūra (heroic), Vāṅmayaikanidhi (treasure stored in all extant literature), Varṇāśramaguru (preceptor of castes and stages of life), Varṇin (the religious student), Śatrujit (conqueror of the enemies), Śatrutāpana (scorcher of enemies), Āśrama (stage of life), Śramaṇa (ascetic), Kṣāma (emaciated), Jñānavat (wise) Acaleśvara (lord or the mountain), Pramāṇabhūta (the authoritative proof), Durjñeya (difficult to be known), Suparṇa (Garuḍa of good wings), Vāyuvāhana (having wind as vehicle), Dhanurdhara (wielder of the bow), Dhanurveda (science of archery), Guṇa (attribute), Śaśiguṇākara (storehouse of the qualities of the moon), Satya (truth) Satyapara (devoted to truth), Adīna (non-distressed), Dharma (sacred virtue), Godharmaśāsana (chestiser of the beastly-natured), Anantadṛṣṭi (of infinite vision), Ānanda (bliss) Daṇḍa (punishment), Damayitṛ (suppressor), Dama (controller of senses), Abhicārya (worthy of being approached), Mahāmāya (of great Māyā), Viśvakarmaviśārada (adept in all activities of the Universe), Vītarāga (devoid of passion), Vinītātman (of well-disciplined soul), Tapasvin (ascetic), Bhūtabhāvana (conceiver and creator of living beings), Unmattaveṣa (having the guise of a mad one), Pracchanna (hidden one), Jitakāma (conqueror of lust), Jitendriya (conqueror of sense-organs), Kalyāṇaprakṛti (of good nature), Kalya (agreeable) Sarvaloka-Prajāpati (creator of worlds), Tarasvin (forceful) Tāraka (one who takes across and saves), Dhīmat (intelligent), Pradhāna (chief), Avyaya prabhu (imperishable lord), Lokapāla (protector of the worlds), Antarātman (immanent soul), Kalpādi (the beginning of Aeon), Kamalekṣaṇa (lotus-eyed), Vedaśāstrārthatattvajña (knower of the principles and meanings of the Śāstras), Niyamin (observer of restraints), Niyamāśraya (support of observances and restraints), Candra (identical with the moon), Sūrya (identical with the sun), Śani (Saturn), Ketu (planet Ketu), Varāṅga (excellent-bodied), Vidrumacchavi (having the lustre of Coral), Bhaktivaśya (subservient to devotion), Parambrahma (great Brahman), Mṛgabāṇārpaṇa (one who discharged arrows on the deer), [8] Anagha (faultless), Adri (mountain), Adryālaya (resident of the mountain), Kānta (the luminous), Paramātman (great soul), Jagadguru (preceptor of the universe), Sarvakarmālaya (abode of all rites), Tuṣṭa (satisfied), Maṅgalya (auspicious), Maṅgalāvṛta (surrounded by auspiciousness), Mahātapas (of great austerity), Dīrghatapas (of long penance), Sthaviṣṭha (grossest one), Sthavira-Dhruva (aged and steady), Ahan (day), Saṃvatsara (year), Vyāpti (concomitance), Pramāṇa (proof), Paramtapas (supreme penance). Saṃvatsarakara (one causing the year), Mantra Pratyaya (credence), Sarvatāpana (scorcher of all), Aja (unborn), Sarveśvara (lord of all), Siddha, Mahātejas (of great lustre), Mahābala (of great strength), Yogin, Yogya (worthy), Mahāretas (of great virility), Siddhi (achievement), Sarvādi (beginning of all), Agraha (elderly), Vasu (wealth), Vasumanas (of praiseworthy mind), Satya (of truthful existence), Sarvapāpahara (destroyer of sins), Hara (remover of sins), Sukīrti (rtf good fame), Śobhana (of good beauty), Sragvin (wearing garlands), Vedāṅga (ancillary of the Vedas), Vedavit (knower of the Vedas), Muni (ascetic), Bhrājiṣṇu (shining), Bhojana (food), Bhoktṛ (diner). Lokanātha (lord of worlds), Durādhara (unconquerable), Amṛta (nectar), Śāśvata (permanent), Śānta (quiescent), Bāṇahasta (holding arrows in the hand), Pratāpavat (valorous), Kamaṇḍaludhara (holding water-pot), Dhanvin (having bow), Avāṅmanasagocara (inexpressible and inconceivable), Atīndriya (beyond the scope of sense-organs), Mahāmāya (wielding great Māyā), Sarvāvāsa (abode of all), Catuṣpatha (of four paths), Kālayogin (united in time), Mahānāda (of loud sound), Mahotsāha (of great zeal), Mahābala (of great stiength), Mahābuddhi (of great intellect), Mahāvīrya (of great virility), Bhūtacārin (moving about with the Bhūtas), Purandara[9] (destroyer of the cities or identical with Indra), Niśācara (stalking at night), Pretacārin (moving about with the ghosts), Mahāśakti (of great strength), Mahādyuti (of great lustre), Anirdeśyavapus (whose body cannot be specifically indicated), Śrīmat (glorious), Sarvācārya (preceptor of all), Manogali (having the velocity of the mind), Bahuśruti (of many ears, or, of great fame), Mahāmāya (of great Māyā), Nīyatātman (of restrained soul), Dhruva (steady), Adhruva (unsteady), Tejastejas (splendour of splendours), Dyutidhara (having brillianre), Janaka (father), Sarvaśāsana (chastiser of all), Nṛtyapriya (fond of dance), Nityanṛtya (ever-dancing), Prakāśātman (of luminous soul), Prakāśaka (the illuminator), Spaṣṭākṣara (of clear words and syllables), Budha (wise), Mantra, Samāna (impartial), Sārasamplava (floating the essence), Yugādikṛt (cause of the beginning of Yugas), Yugāvarta (causing the Yugas to revolve), Gambhīra (grave), Vṛṣavāhana (bull-vehicled), Iṣṭa (one who is wished for or worshipped), Viśiṣṭa (special or well-equipped), Śiṣṭeṣṭa (liked by the cultured), Sulabha (easy of access), Sāraśodhana (purifier of the essence), Tīrtharūpa (of the form of the holy centre), Tīrthanāman (named after the holy centres), Tīrthadṛśya (visible at the holy centres), Tīrthada (bestower of Tīrthas), Apām Nidhi (storehouse of waters), Adhiṣṭhāna (supporting base), Durjaya (difficult to be conquered), Jayakālavit (knower of the time of conquest), Pratiṣṭhita (well established), Pramāṇajña (knower of Testimonies), Hiraṇyakavaca (having golden coat of mail), Hari (identical with Viṣṇu), Vimocana (releaser), Suragaṇa (having gods as attendants), Vidyeśa (lord of lore), Bindusaṃśraya (stationed in the mystic dot), Vātarūpa (of the form of wind), Amalonmāyin (free from impurity), Vikartṛ (special maker), Gahana (dense), Guha (identical with Kārtikeya), Kāraṇa (cause), Kartṛ (active), Sarvabandhavimocana (releaser from all bondages), Vyavasāya (determination), Vyavasthāna (establisher of order), Sthānada (bestower of proper position), Jagadādija (originating at the beginning of the universe), Guruḍa (conferer of weighty things), Lalita (simple and delicate), Bheda (difference), Navātman (new soul), Ātmani Saṃsthita (stationed in the soul), Vīreśvara (lord of heroes), Vīrabhadra (identical with Vīrabhadra), Vīrāsana vidhi (knowing the mode of sitting in the heroic posture), Guru (preceptor), Vīracūḍāmaṇi (crest-jewel of heroes), Vettṛ (knower), Cidānanda (sentience and bliss), Nadīśvara (lord of rivers), Ājñādhara (holder of behests), Triśūlin (holding the Trident), Śipiviṣṭa (entering and stationed in rays), Śivālaya (of auspicious residence), Bālakhilya (identical with the sage Bālakhilyas), Mahāvīra (great hero), Tigmāṃśu (of fiery rays), Badhira (deaf), Khaga (traversing the sky), Abhirāma (the eharming one), Suśaraṇa (worthy refuge), Subrahmaṇya (identical with Kumāra), Sudhāpati (lord of nectar), Maghavat (identical with Indra), Kauśika (identical with sage Kauśika), Gomat (possessing cows, rays etc.), Virāma (final stoppage), Sarvasādhana (having all equipments), Lalāṭākṣa (having eye in the forehead), Viśvadeha (having the universe as body), Sāra (essence), Saṃsāra Cakrabhṛt (holder of the wheel of worldly existence), Amoghadaṇḍa (of never-failing punishment), Madhyastha (stationed in the middle), Hariṇa (deer), Brahmavarcasa (having the brahminical lustre), Paramārtha (the greatest entity), Paramāya (wielding the great Māyā), Sañcaya (collection), Vyāghrakomala (tender to the tiger), Ruci (interest), Bahuruci (having great interest), Vaidya (physician), Vācaspati (lord of speech), Ahaspati (lord of the day, the sun), Ravi (sun), Virocana (sun, moon or fire), Skanda (Kārttikeya), Śāstṛ (chastiser), Vaivasvata Yama (Yama the son of the Sun), Yukti (joint), Unnatakīrtī (of lofty fame), Sānurāga (loving), Purañjana, Kailāsādhipati (lord of Kailāsa), Kānta (brilliant), Savitṛ (sun), Ravilocana (having the sun as the eye), Viśvottama (excellent ifi the universe), Vītabhaya (free from fear), Viśvabhartṛ (supporter of the universe), Anivārita (unobstructed), Nitya (eternal), Niyatakalyāṇa (of invariable welfare), Puṇyaśravaṇakīrtana (hearing about and glorification of whom is meritorious), Dūraśrava (heard far off), Viśvasaha (forbearer of everything), Dhyeya (worthy of being meditated upon), Duḥsvapnanāśana (destroyer of bad dreams), Uttāraṇa (he who takes across), Duṣkṛtihā (destroyer of wicked deeds), Vijñeya (worthy of being known), Duḥsaha (unbearable), Dhava (lord), Anādi (having no beginning), Bhū (earth), Bhuvāḥ Lakṣmīḥ (wealth and the glory of the earth), Kirīṭin (wearing the crown), Tridaśādhipa (lord of the gods), Viśvagoptṛ (protector of the universe), Viśvakartṛ (creator of the universe), Suvīra (good hero), Rucirāṅgada (bestower of beautiful limbs), Janana (the progenitor), Janajanmādi (cause of birth etc. of the people), Prītimān (possessing pleasure), Nītimān (just), Dhruva (steady), Vasiṣṭha (sage Vasiṣṭha), Kaśyapa (sage Kaśyapa), Bhānu (sun), Bhīma (terrible), Bhīmaparākrama (of terrible exploit), Praṇava (the mystic syllable OM), Satpathācāra (traversing the path of the good), Mahākośa (of great treasure), Mahādhana (of great wealth), Janmādhipa (lord of birth), Mahādeva (great lord), Sakalāgamapāraga (one who has mastered all the Vedas), Tattva (tenet), Tattvavit (knower of truth), Ekātman (single soul), Vibhu (all-pervading), Viṣṇuvibhūṣaṇa (ornament of Viṣṇu), Ṛṣi (sage), Brāhmaṇa (knower of Brahman), Aiśvaryam (lordliness), Janmamṛtyujarātiga (who is beyond birth, death and old age), Pañcatattvasamutpatti (origin of the five principles), Viśveśa (lord of the universe), Vimalodaya (of pure rise), Anādyanta (having neither beginning nor end), Ātmayoni (having the self as the source), Vatsala (darling), Bhūtalokadhṛk (supporter of the world of living beings), Gāyatrīvallabha (lover of the mantra Gāyatrī), Prāṃsu (lofty), Viśvāvāsa (abode of the universe), Prabhākara (sun), Śiśu (infant), Girirata (delighted in the mountain), Samrāṭ (emperor), Suṣeṇa (having auspicious army), Suraśatruhā (slayer of the enemies of gods). Anemi (having no restricting rims), Iṣṭanemi, Mukunda (bestower of salvation or identical with lord Viṣṇu), Vigatajvara (free from fever), Svayamjyoti (self-luminous), Mahājvoti (of great splendour), Tanujyoti (of short splendour), Acañcala (non-fickle), Piṅgala (of tawny colour), Kapilaśmaśru (of brown moustache), Bhālanetra (with an eye in the forehead), Trayītanu (having the Vedas for body), Jñānaskandha (with branching knowledge), Mahānīti (of great justice), Viśvotpatti (origin of the universe), Upaplava (obstacle, distressing), Bhaga (fortune), Vivasvat (sun), Āditya (sun), Gatapāra (one who has reached the other shore), Bṛhaspati (preceptor of gods), Kalyāṇaguṇanāman (having auspicious attributes and names), Pāpahā (destroyer of sins), Puṇyadarśana (of meritorious vision), Udārakīrti (of liberal renown), Udyogin (enterprising), Sadyogin (of good yoga), Sadasattrapa (ashamed of the good and the bad), Nakṣatramālin (having the garland of stars), Nākeśa (lord of heaven), Svādhiṣṭhāna (self-based), Ṣaḍāśraya (support to the six principles), Pavitra (holy), Pāpanāśa (destroyer of sins), Maṇipūra (filling with jewels), Nabhogati (traversing the firmament), Hṛtpuṇḍarīkāsīna (occupying the lotus of the heart), Śakra (identical with Indra), Śānti (peace), Vṛṣākapi (of the form of Dharma or Boar incarnation), Uṣṇa (hot), Gṛhapati (lord of the house), Kṛṣṇa, Samartha (capable), Anarthanāśana (destroyer of evil calamities), Adharmaśatru (inimical to evil), Ajñeya (unknowable), Puruhūta (invoked many times), Puruśruta (very famous), Brahmagarbha (having brahmā within) Bṛhadgarbha having big womb), Dharmadhenu (cow of virtue), Dhanāgama (source of wealth), Jagaddhitaiṣin (well-wisher of universe) Sugata (having good gait), Kumāra, Kuśalāgama (source of welfare), Hiraṇyavarṇa (golden-coloured), Jyotiṣmat (luminous), Nānābhūtarata (interested in different living beings), Dhvani (sound), Ārogya (health), Namanādhyakṣa (presiding deity of obeisances), Viśvāmitra(sage Viśvāmitra), Dhaneśvara (lord of wealth), Brahmajyoti (brilliance of Brahman), Vasu (the semidivine beings Vasus), Dhāman (splendour), Mahājyoti (of great splendour), Anuttama (excellent), Mātāmaha (maternal grandfather), Mātartiśvan (wind-god), Nabhasvat (vaporous air), Nāgahāradhṛk (wearing garlands of serpents), Pulastya, Pulaha, Agastya, Jātūkarṇya, Parāśara (all the five sages), Nirāvaraṇanirvāra (uncovered and unprevented), Vairañcya (son of Brahma), Viṣṭaraśravas (Kuśa-eared), Ātmabhu (self-born), Aniruddha (unobstructed), Atri Jñānamūrti (knowledge-bodied), Mahāyaśas (of great renown), Lokavīrāgraṇi (leader of the heroes of the world), Vīra (heroic), Candra (moon), Satyaparākrama (of truthful exploit), Vyālakalpa (resembling a huge serpent), Mahākalpa (of great conception), Kalpavṛkṣa (wish-yielding kalpa tree), Kalādhara (possessing arts), Alaṅkariṣṇu (desirous of adorning), Acala (unmoving), Rociṣṇu (appealing), Vikramonnata (lofty in valour), Āyu (longevity), Śabdapati (lord of worlds), Vāgmin (eloquent), Plavana (floating), Śikhisārathi (having fire as charioteer), Asamspṛṣṭa (untouched), Atithi (guest), Śatrupramāthin (suppressor of enemies), Pādapāsana (tree-seated), Vasuśravas (wealth-eared), Kavyavāha (bearing Kavya offerings), Pratapta (heated), Viśvabhojana (universe-dieted) Japya (worthy of being worshipped with Japas), Jarādiśamana (subduer of old age etc.), Lohita (red), Tanūnapāt (fire-god), Pṛṣadaśva (wind-god), Nabhoyoni (origin of firmament), Supratīka (of good-symbols), Tamisrahā (destroyer of darkness), Nidāgha (summer), Tapana (sun), Meghabhakṣa (devouring clouds), Parapurañjaya (conqueror of the cities of enemies), Sukhānila (pleasing wind), Suniṣpanna (well born), Surabhi (fragrant), Śiṣirātmaka (winter), Vasanta Mādhava (spring), Grīṣma (summer), Nabhasya (month of Bhādrapada), Bījavāhana (carrier of seeds), Aṅgirāguru (preceptor Aṅgiras), Vimala Ātreya (pure son of the sage Atri), Vīśvavāhana (having the universe as vehicle), Pāvana (sanctifier), Purajit (conqueror of the cities), Śakra (Indra), Traividya (of three lores), Navavāraṇa (preventer of the nine), Manobuddhi ahaṃkāra (mind intellect ego), Ksetrajña (individual soul), Kṣetrapālaka (protector of the field), Jamadagni (sage), Jalanidhi (storehouse of water), Vigāla, Viṣvagā, Viṣvagālaya (universal abode). Aghora (non-terrible), Anuttara (unsurpassed), Yajña (sacrifice), Śreṣṭha (excellent), Niḥśreyasaprada (bestower of salvation), Śaila (mountain), Gaganakundābha (resembling the sky flower kunda), Dānavāri (enemy of the Dānavas), Arindama (suppressor of enemies), Cāmuṇḍa, Janaka, Cāru (beautiful), Niḥśalya (free from paining dart), Lokaśalyadhṛk (holder of the darts of the world), Caturveda (four Vedas), Caturbhāva (possessed of the four-fold emotions), Catura (skilful), Caturapriya (fond of the skilful), Āmnāya (Vedas), Samāmnāya (well-recited Vedas), Tīrthadeva (lord of the holy centre), Śivālaya (having auspicious residence), Bahurūpa (multiformed), Mahārūpa (immense-formed), Sarvarūpa (omniformed), Carācara (pervading the mobile and immobile being), Nyāyanirṇāyaka (decider of Justice), Neya (led), Nyāyagamya (knowable through justice), Nirañjana (spotless), Sahasramūrdhan (thousand headed), Devendra (lord of the gods), Sarvaśastra Prabhañjana (breaker of weapons and missiles), Muṇḍin (of clean shaven head), Virūpa (hideous-formed), Vikṛta (deformed), Daṇḍin (staff-bearing), Dānin (donor), Guṇottama (excelling in good qualities), Piṅgalākṣa (tawny-eyed), Bahvakṣa (many-eyed), Nīlagrīva (blue-necked), Nirāmaya (free from sickness), Sahasrabāhu (thousand-armed), Sarveśa (lord of all), Śaraṇya (worthy of taking refuge in), Sarvalokadhṛk (supporter of all the worlds), Padmāsana (lotus-seated), Paraṃjyoti (the greatest splendour), Pāramparya Phalaprada (the bestower of benefits), Padmagarbha (lotus-wombed), Mahāgarbha (huge-wombed), Viśvagarbha (having the universe in the womb), Vicakṣaṇa (skilful), Parāvarajña (knower of the greatest and the smallest), Varada (bestower of boons), Vareṇya (excellent), Mahāsvana (of loud sound), Devāsuraguru (preceptor of the gods and Asuras), Devadevāsuranamaskṛta (lord adored by the gods and the Asuras), Devāsuramahāmitra (friend of the gods and the Asuras), Devāsuramaheśvara (lord of the gods and the Asuras), Devāsureśvara (lord of the gods and Asuras), Divya (divine being), Dcvāsuramahāśraya (great base of the gods and the Asuras), Devadeva (lord of the gods), Anaya (having no mean strategy), Acintya (inconceivable), Devatātmā (soul of all deities), Ātmasambhava (self-born), Sadyojāta (sudden-born), Asuravyādha (hunter of the Asuras), Devasiṃha (lion among the gods), Divākara (sun) Vibudhāgracara(going at the head of the gods), Śreṣṭha (most excellent), Sarvadevottamottama (most excellent of all the gods), Śivajñānarata (interested in the knowledge of Śiva), Śrīmat (glorious), Śikhī (fire-god), Śrīparvatapriya (fond of the mountain Śrīparvata), Vajrahasta (having the thunderbolt in the hand), Siddhakhaḍga (having steady sword), Narasiṃha-nipātana (one who felled down Narasiṃha), Brahmacārin (traverser of the path of Brahman), Lokacārin (moving about in the world), Dharmacārin (the traverser of the path of virtue), Dhanādhipa (the lord of wealth) Nandin (the delighted one), Nandīśvara (identical with Nandīśvara), Ananta (the infinite), Nagnavṛttidhara (one adopting the activities of the naked), Śuci (the pure), Liṅgādhyakṣa (the presiding lord of Liṅgas), Surāḍhyakṣa (presiding deity of the gods), Yugādhyakṣa (presiding deity of the Yugas), Yugāpaha (destroyer of Yugas), Svadhāmā (self-housed), Svagata (self-pervading), Svargin (attaining heaven), Svara (accent), Svaramaya svana (vowel sound), Bāṇādhyakṣa (supervisor of arrows), Bījakartṛ (creator of seeds), Karmakṛt (performer of rites), Dharmasambhava (born of virtues), Dambha (arrogance), Lobha (covetousness), Śambhu (bestower of the weal), Sarvabhūtamaheśvara (great lord of all living beings), Śmaśānanilaya (dweller in the cremation ground), Tryakṣa (three-eyed), Setu (bridge), Apratimākṛti (of unequalled features), Lokottarasphuṭa (most excellent in the world), Loka (the world), Tryambaka[10] (three-eyed), Nāgabhūṣaṇa (having serpents for his ornaments), Andhakāri (enemy of Andhaka), Mayadveṣin (enemy of Maya), Viṣṇukandhara-pātana (one who felled the neck of Viṣṇu), fiīnadoṣa (deficient in blemishes), Akṣayaguṇa (of unending attributes), Dakṣāri (inimical to Dakṣa), Pūṣadantabhit (tooth-breaker of Pūṣan (sun)), Pūrṇa (full), Pūrayitṛ (the filler), Puṇya (meritorious), Sukumāra (very delicate and tender), Sulocana (of good eyes), Sanmārgapa (the lord of the path of the good), Priya (loving), Adhūrta (non-roguish), Puṇyakīrti (of meritorious fame), Anāmaya (free from sickness), Manojava (having the speed of the mind), Tīrtha-kara (maker of holy centres), Jaṭila (having matted hair), Niyameśvara (lord of restraints), Jīvitāntakara (cause of the end of life), Nitya (eternal), Vasuretas (cold-semened), Vasuprada (bestower of riches), Sadgati (goal of the good), Siddhida (bestower of Siddhis), Siddha, sajjāti (of good nativity), Khalakaṇṭaka (thorny to the knavish), Kalādhara (possessor of digits), Mahākālabhūta (the being of great Kāla), Satyapārāyaṇa (devoted to truth), Lokalā-vaṇyakartṛ (creator of the beauty of the worlds), Lokot-tarasukhālaya (abode of the most excellent happiness), Gandrasañjīvana (enlivener of the moon), Śāstṛ (chastiser), Lokagrāha (grasper of the worlds), Mahādhipa (great lord), Lokabandhu (kinsman of the worlds), Lokanātha (ruler of the worlds), Kṛṣajña (grateful), Kṛttibhūṣita[11] (adorned with the elephant’s hide), Anapāya(without danger or distress), Âkṣara (imperishable), Kānta (brilliant), Sarvaśastrabhṛd-vara (foremost among the bearers of all weapons), Tejo-maya (full of brilliance), Dyutidhara (resplendent), Loka-māni (honouring the world), Ghṛṇārṇava (ocean of mercy), Śucismita (of pure smiles), Prasannātman (of delighted soul), Ajeya (invincible), Duratikrama (untransgressable), Jyotirmaya (refulgent), Jagannātha (lord of the universe), Nirākāra (shapeless), Jaleśvara (lord of waters), Tumbavīṇa (having his Vīṇā made of the gourd), Mahākāya (of huge bod), Viśoka (free from sorrow), Śokanāśana (destroyer of sorrows), Trilokapa (lord of the three worlds), Trilokeśa (suzerain of the three worlds), Sarvaśuddhi (the all-pure), Adhokṣaja (identical with Viṣṇu), Avyaktalakṣaṇa (of unmanifest characteristics), Vyakta-avyakta Deva (lord of manifest and unmanifest), Viśāmpati (lord of subjects), Para Śiva (great Śiva), Vasu (wealth), Nāsāsāra (breath, essence of the nose), Mānadhara (holder of honour), Yama (restrainer), Brahmā, Viṣṇu, Prajāpāla (protector of subjects), Haṃsa (swan), Haṃsagati (having the gait of swan), Vayas (bird), Vedhas (dispenser), Vidhātṛ (disposer of fate), Dhātṛ (sustainer), Sraṣtṛ (creator), Hartṛ (destroyer), Caturmukha (four-faced), Kailāsaśikharāvāsin (resident on the top of Kailāsa), Sarvāvāsin (residing in all), Sadāgati (always moving), Hiraṇyagarbha—Druhiṇa (identical with Brahmā), Bhūtapāla (protector of the Bhūtas), Bhūpati (lord of the earth), Sadyogin, Yogavid, Yogin (great Yogin), Varada (bcstower of boons), Brāhmaṇapriya (fond of brahmins), Devapriya (fond of gods), Devanātha (lord of gods), Devaka (shining), Devacintaka (one considerate of the gods). Virūpākṣa (of uneven eyes) Vṛṣada (granter of virtues), Vṛṣavardhana (enhancer of virtues), Nirmama (detached), Nirahaṅkāra (free from egotism), Nirmoha (free from delusion), Nirupadrava (harmless), Darpahā (destroyer of arrogance), Darpada (bestower of arrogance), Dṛpta (arrogant), Sarvārthaparivartaka (cause of change in every thing), Sahasrārcis (thousand-rayed), Bhūtibhūṣa (having Bhasma as ornament), Snigdhākṛti (of loving shape), Adakṣiṇa (non-chivalrous), Bhūtabhavya Bhavannātha (lord of the past, present and future), Vibhava (affluence), (Bhūtināśana (destroyer of prosperity), Arthānartha (of good and bad fortune), Mahākośa (of great treasure), Parakāryaikapaṇḍita (sole scholar in other’s activities). Niṣkaṇṭaka (free from thorns), Kṛtānanda (taking delight), Nirvyāja (free from false pretexts), Vyājamardana (suppressor of false pretexts), Sattvavat (possessing Sattva), Sāttvika, Sattva, Kṛtasneha (loving), Kṛtāgama (one who has made Āgamas), Akampita (non-trembling), Guṇagrāhin (grasping goodness), Naikātman (non-single soul), Naikakarmakṛt (performing many activities), Suprīta (well-pleased, ) Sukhada (bestower of happiness), Sūkṣma (subtle), Sukara (of good hands), Dakṣiṇānila (southern wind), Nandi Skanda (delighted Skanda), Dhara (mountain), Dhurya (worthy of being considered at the head), Prakaṭa prītivardhana (enhancer of manifest pleasure), Aparājita (the undefeated), Sarvasaha (bearer of everything) Govinda, Sattvavāhana (cause of the flow of Sattva quality), Adhṛta (unsupported) Svadhṛta (self-supported), Siddha, Pūtamūrti (pure formed), Yaśodhana (considering fame as wealth), Vārāhaśṛṅga dhṛk (holding the horn of Boar), Śṛṅgin (having a horn), Balavat (strong), Ekanāyaka (sole lord), Śruti prakāśa, (Illuminator of the Vedas), Śrutimat (possessing renown), Ekabandhu-Anekadhṛk (sole kinsman supporting many), Śrīvatsala (darling of the goddess of Glory), Śivārambha (of auspicious beginning), Śāntābha (tranquil and well), Sama (equanimous) Yaśas (fame), Bhūśaya (lying on the ground), Bhūṣaṇa (ornamented), Bhūti (prosperity), Bhūtikṛt (creator of prosperity), Bhūtabhāvana (conceiver of all living beings), Akampa (non-trembling), Bhaktikāya (Having devotion as body) Kālahāni (destroyer of Kāla), Kalāvibhu (lord of arts), Satyavratin (of truthful rites), Mahātyāgin (great renouncer), Nitya (eternal) Śānti Parāyaṇa (devoted to peace) Parārthavṛtti (actively engaged for others) Varada (gran ter of boons), Virakta (unattached) Viśārada (skilful), Śubhada (Bestower of auspiciousness), Śubhakartṛ (maker of auspicious circumstances), Śubhanāman (of auspicious names), Śubha (himself auspicious), Anarthita (non-requested), Guṇagrāhin (acceptor of Guṇas), Akartṛ (non-doer) Kaṅkaprabha (Gold lustred) Svabhāvabhadra (naturally good), Madhyastha (stationed in the middle), Śatrughna (Destroyer of enemies), Vighnanāśana (destroyer of obstacles) Śikhaṇḍin (having tuft), Kavacin (having a coat of mail), Śulin (having a trident) Jaṭin (having matted hair). Muṇḍin (having clean-shaven head), Kuṇḍalin (having earrings), Amṛtyu (deathless), Sarvadṛk (seeing all), Siṃha (leonine) Tejorāśi (heap of splendour), Mahāmaṇi (of great jewel), Asaṃkhyeya (innumerable), Aprameyātman (of immeasurable Ātman), Vīryavat (of great vīrya), Vīryakovida (knower of virility), Vedya (comprehensible), Viyogātman (of disunited soul), Saptāvaramunīśvara (Identical with the seven junior sages), Anuttama (the most excellent), Durādharṣa (incapable of being attacked), Madhura. (sweet), Priyadarśanā (of loving vision), Sureśa (lord of gods), Smaraṇa (recollection) Śarva (destroyer), Śābda (comprehensible through words of the scripture), Pratapatdvara (foremost among those who blaze), Kālapakṣa (time-winged), Kālakāla (destroyer of death) Valayīkṛtavāsuki (having Vāsuki as his wristlet), Maheṣvāsa (having great bow), Mahībhaṛtr (lord of the earth), Niskalaṅka (stainless), Viśṛṅkhala (free from fetters), Dyumaṇi (Jewel of the firmament), Taraṇi (sun), Dhanya (Blessed), Siddhida (Bestower of Siddhis). Siddhisādhana (achiever of Siddhis) Viśvataḥ sampravṛtta (engaged in activities from everywhere) Vyūḍhoraska (of broad chest), Mahābhuja (of great arms), Sarvayoni (source of everything), Nirātaṅka (free from terror), Naranārāyaṇapriya (fond of Nara and Nārāyaṇa), Nirlepa (free from attachment), Yatisaṅgātman (associating with the ascetics). Nirvyaṅga, (free from crippledness), Vyaṅganāśana (destoryer of mutilated state), Stava (Hymn), Stutipriya (fond of eulogy), Stotṛ (eulogiser), Vyāptamūrti (of pervasive body), Nirākula (unagitated), Niravadyatamayopāya (of blameless means) Vidyārāśi (heap of learning), Satkṛta (honoured and welcomed), Praśāntabuddhi (of calm intellect), Akṣuṇṇa (unbeaten), Samgraha (collection), Nityasundara (ever beautiful), Vaiyāghra dhurya (of tigerish nature and considered at the head), Dhātrīśa (lord of the earth), Samkalpa (conception), Śarvarīpati (lord of the night), Paramārthaguru (real preceptor), Datta identical with, Datta (Ātreya), Suri (wise), Āśritavatsala (favourably disposed towards dependants), Soma (accompanied by Pārvatī), Rasajña (knower of the taste) Rasada (Bestower of Sweetness), Sarvasattvāvalambana (Supporter of all living beings). 132. Thus Viṣṇu eulogised Śiva with the thousand names. Śiva was prayed to and worshipped with lotuses. 133. O brahmins, then the enthusiastic Śiva performed something wonderful and pleasing. Listen to that attentively. Notes on the Śiva-sahasranāma: In fact the text records more than one thousand names. Some are identical in form: śivālayaḥ śivālayȧḥ; trilocanaḥ-trilocanaḥ; kṛttivāsāḥ-kṛttibhūṣitaḥ; śubhaḥ-śubhaḥ; śubhadaḥ-śubhakartā; muṇḍī-muṇḍī; others are repetitions in sense: trilocanaḥ-tryakṣaḥ; virūpākṣaḥ-viṣamākṣaḥ; nīlagnīvaḥ-nīlakaṇṭhaḥ; bhālanetraḥ-lalāṭākṣaḥ; śmaśānanilayaḥ-śmaśānasthaḥ; others are the names of gods and sages: caturbhujaḥ, caturmukhaḥ, dhātā, vidhātā, vedhāḥg (of Brahma), govindaḥ, viṣṇuḥ, janārdanaḥ, jagadīśaḥg (of Viṣṇu), sureśaḥ, śaktraḥ, purandaraḥg (of Indra), dattag (of Dattātreya), druhaṇa, durvāsasa, kapilag (of the sages). On the other hand, sorne of the well known, significant names such as ahirbudhnya, ajaikapād, raivatag are missing.
pūrvapīṭhikā ॥ vāsudēva uvācha । tataḥ sa prayatō bhūtvā mama tāta yudhiṣṭhira । prāñjaliḥ prāha viprarṣirnāmasaṅgrahamāditaḥ ॥ 1 ॥ upamanyuruvācha । brahmaprōktairṛṣiprōktairvēdavēdāṅgasambhavaiḥ । sarvalōkēṣu vikhyātaṃ stutyaṃ stōṣyāmi nāmabhiḥ ॥ 2 ॥ mahadbhirvihitaiḥ satyaiḥ siddhaiḥ sarvārthasādhakaiḥ । ṛṣiṇā taṇḍinā bhaktyā kṛtairvēdakṛtātmanā ॥ 3 ॥ yathōktaiḥ sādhubhiḥ khyātairmunibhistattvadarśibhiḥ । pravaraṃ prathamaṃ svargyaṃ sarvabhūtahitaṃ śubham ॥ 4 ॥ śrutaiḥ sarvatra jagati brahmalōkāvatāritaiḥ । satyaistatparamaṃ brahma brahmaprōktaṃ sanātanam ॥ 5 ॥ vakṣyē yadukulaśrēṣṭha śṛṇuṣvāvahitō mama । varayainaṃ bhavaṃ dēvaṃ bhaktastvaṃ paramēśvaram ॥ 6 ॥ tēna tē śrāvayiṣyāmi yattadbrahma sanātanam । na śakyaṃ vistarātkṛtsnaṃ vaktuṃ sarvasya kēnachit ॥ 7 ॥ yuktēnāpi vibhūtīnāmapi varṣaśatairapi । yasyādirmadhyamantaṃ cha surairapi na gamyatē ॥ 8 ॥ kastasya śaknuyādvaktuṃ guṇān kārtsnyēna mādhava । kiṃ tu dēvasya mahataḥ saṅkṣiptārthapadākṣaram ॥ 9 ॥ śaktitaścharitaṃ vakṣyē prasādāttasya dhīmataḥ । aprāpya tu tatō'nujñāṃ na śakyaḥ stōtumīśvaraḥ ॥ 10 ॥ yadā tēnābhyanujñātaḥ stutō vai sa tadā mayā । anādinidhanasyāhaṃ jagadyōnērmahātmanaḥ ॥ 11 ॥ nāmnāṃ kiñchitsamuddēśaṃ vakṣyāmyavyaktayōninaḥ । varadasya varēṇyasya viśvarūpasya dhīmataḥ ॥ 12 ॥ śṛṇu nāmnāṃ cha yaṃ kṛṣṇa yaduktaṃ padmayōninā । daśanāmasahasrāṇi yānyāha prapitāmahaḥ ॥ 13 ॥ tāni nirmathya manasā dadhnō ghṛtamivōddhṛtam । girēḥ sāraṃ yathā hēma puṣpasāraṃ yathā madhu ॥ 14 ॥ ghṛtātsāraṃ yathā maṇḍastathaitatsāramuddhṛtam । sarvapāpāpahamidaṃ chaturvēdasamanvitam ॥ 15 ॥ prayatnēnādhigantavyaṃ dhāryaṃ cha prayatātmanā । māṅgaḻyaṃ pauṣṭikaṃ chaiva rakṣōghnaṃ pāvanaṃ mahat ॥ 16 ॥ idaṃ bhaktāya dātavyaṃ śraddadhānāstikāya cha । nāśraddadhānarūpāya nāstikāyājitātmanē ॥ 17 ॥ yaśchābhyasūyatē dēvaṃ kāraṇātmānamīśvaram । sa kṛṣṇa narakaṃ yāti saha pūrvaiḥ sahātmajaiḥ ॥ 18 ॥ idaṃ dhyānamidaṃ yōgamidaṃ dhyēyamanuttamam । idaṃ japyamidaṃ jñānaṃ rahasyamidamuttamam ॥ 19 ॥ yaṃ jñātvā antakālēpi gachChēta paramāṃ gatim । pavitraṃ maṅgaḻaṃ mēdhyaṃ kalyāṇamidamuttamam ॥ 20 ॥ idaṃ brahmā purā kṛtvā sarvalōkapitāmahaḥ । sarva stavānāṃ rājatvē divyānāṃ samakalpayat ॥ 21 ॥ tadā prabhṛti chaivāyamīśvarasya mahātmanaḥ । stavarāja iti khyātō jagatyamarapūjitaḥ ॥ 22 ॥ brahmalōkādayaṃ svargē stavarājō'vatāritaḥ । yatastaṇḍiḥ purā prāpa tēna taṇḍikṛtō'bhavat ॥ 23 ॥ svargāchchaivātra bhūrlōkaṃ taṇḍinā hyavatāritaḥ । sarvamaṅgaḻamāṅgaḻyaṃ sarvapāpapraṇāśanam ॥ 24 ॥ nigadiṣyē mahābāhō stavānāmuttamaṃ stavam । brahmaṇāmapi yadbrahma parāṇāmapi yatparam ॥ 25 ॥ tējasāmapi yattējastapasāmapi yattapaḥ । śāntānāmapi yaḥ śāntō dyutīnāmapi yā dyutiḥ ॥ 26 ॥ dāntānāmapi yō dāntō dhīmatāmapi yā cha dhīḥ । dēvānāmapi yō dēva ṛṣīṇāmapi yastvṛṣiḥ ॥ 27 ॥ yajñānāmapi yō yajñaḥ śivānāmapi yaḥ śivaḥ । rudrāṇāmapi yō rudraḥ prabhā prabhavatāmapi ॥ 28 ॥ yōgināmapi yō yōgī kāraṇānāṃ cha kāraṇam । yatō lōkāḥ sambhavanti na bhavanti yataḥ punaḥ ॥ 29 ॥ sarvabhūtātmabhūtasya harasyāmitatējasaḥ । aṣṭōttarasahasraṃ tu nāmnāṃ śarvasya mē śṛṇu । yachChrutvā manujavyāghra sarvānkāmānavāpsyasi ॥ 30 ॥ dhyānam । śāntaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharamukuṭaṃ pañchavaktraṃ trinētraṃ śūlaṃ vajraṃ cha khaḍgaṃ paraśumabhayadaṃ dakṣabhāgē vahantam । nāgaṃ pāśaṃ cha ghaṇṭāṃ praḻayahutavahaṃ sāṅkuśaṃ vāmabhāgē nānālaṅkārayuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ pārvatīśaṃ namāmi ॥ stōtram । ōṃ sthiraḥ sthāṇuḥ prabhurbhīmaḥ pravarō varadō varaḥ । sarvātmā sarvavikhyātaḥ sarvaḥ sarvakarō bhavaḥ ॥ 1 ॥ jaṭī charmī śikhaṇḍī cha sarvāṅgaḥ sarvabhāvanaḥ । haraścha hariṇākṣaścha sarvabhūtaharaḥ prabhuḥ ॥ 2 ॥ pravṛttiścha nivṛttiścha niyataḥ śāśvatō dhruvaḥ । śmaśānavāsī bhagavān khacharō gōcharō'rdanaḥ ॥ 3 ॥ abhivādyō mahākarmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ । unmattavēṣaprachChannaḥ sarvalōkaprajāpatiḥ ॥ 4 ॥ mahārūpō mahākāyō vṛṣarūpō mahāyaśāḥ । mahātmā sarvabhūtātmā viśvarūpō mahāhanuḥ ॥ 5 ॥ lōkapālō'ntarhitātmā prasādō hayagardabhiḥ । pavitraṃ cha mahāṃśchaiva niyamō niyamāśritaḥ ॥ 6 ॥ sarvakarmā svayambhūta ādirādikarō nidhiḥ । sahasrākṣō viśālākṣaḥ sōmō nakṣatrasādhakaḥ ॥ 7 ॥ chandraḥ sūryaḥ śaniḥ kēturgrahō grahapatirvaraḥ । atriratryā namaskartā mṛgabāṇārpaṇō'naghaḥ ॥ 8 ॥ [ādyantalayakartā cha] mahātapā ghōratapā adīnō dīnasādhakaḥ । saṃvatsarakarō mantraḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ ॥ 9 ॥ yōgī yōjyō mahābījō mahārētā mahābalaḥ । suvarṇarētāḥ sarvajñaḥ subījō bījavāhanaḥ ॥ 10 ॥ daśabāhustvanimiṣō nīlakaṇṭha umāpatiḥ । viśvarūpaḥ svayaṃ śrēṣṭhō balavīrō balō gaṇaḥ ॥ 11 ॥ gaṇakartā gaṇapatirdigvāsāḥ kāma ēva cha । mantravitparamō mantraḥ sarvabhāvakarō haraḥ ॥ 12 ॥ kamaṇḍaludharō dhanvī bāṇahastaḥ kapālavān । aśanī śataghnī khaḍgī paṭṭiśī chāyudhī mahān ॥ 13 ॥ sruvahastaḥ surūpaścha tējastējaskarō nidhiḥ । uṣṇīṣī cha suvaktraścha udagrō vinatastathā ॥ 14 ॥ dīrghaścha harikēśaścha sutīrthaḥ kṛṣṇa ēva cha । sṛgālarūpaḥ siddhārthō muṇḍaḥ sarvaśubhaṅkaraḥ ॥ 15 ॥ ajaścha bahurūpaścha gandhadhārī kapardyapi । ūrdhvarētā ūrdhvaliṅga ūrdhvaśāyī nabhaḥsthalaḥ ॥ 16 ॥ trijaṭī chīravāsāścha rudraḥ sēnāpatirvibhuḥ । ahaścharō naktañcharastigmamanyuḥ suvarchasaḥ ॥ 17 ॥ gajahā daityahā kālō lōkadhātā guṇākaraḥ । siṃhaśārdūlarūpaścha ārdracharmāmbarāvṛtaḥ ॥ 18 ॥ kālayōgī mahānādaḥ sarvakāmaśchatuṣpathaḥ । niśācharaḥ prētachārī bhūtachārī mahēśvaraḥ ॥ 19 ॥ bahubhūtō bahudharaḥ svarbhānuramitō gatiḥ । nṛtyapriyō nityanartō nartakaḥ sarvalālasaḥ ॥ 20 ॥ ghōrō mahātapāḥ pāśō nityō giriruhō nabhaḥ । sahasrahastō vijayō vyavasāyō hyatandritaḥ ॥ 21 ॥ adharṣaṇō dharṣaṇātmā yajñahā kāmanāśakaḥ । [marṣa] dakṣayāgāpahārī cha susahō madhyamastathā ॥ 22 ॥ tējōpahārī balahā muditō'rthō'jitō'varaḥ । gambhīraghōṣō gambhīrō gambhīrabalavāhanaḥ ॥ 23 ॥ nyagrōdharūpō nyagrōdhō vṛkṣakarṇasthitirvibhuḥ । sutīkṣṇadaśanaśchaiva mahākāyō mahānanaḥ ॥ 24 ॥ viṣvaksēnō hariryajñaḥ saṃyugāpīḍavāhanaḥ । tīkṣṇatāpaścha haryaśvaḥ sahāyaḥ karmakālavit ॥ 25 ॥ viṣṇuprasāditō yajñaḥ samudrō baḍabāmukhaḥ । hutāśanasahāyaścha praśāntātmā hutāśanaḥ ॥ 26 ॥ ugratējā mahātējā janyō vijayakālavit । jyōtiṣāmayanaṃ siddhiḥ sarvavigraha ēva cha ॥ 27 ॥ śikhī muṇḍī jaṭī jvālī mūrtijō mūrdhagō balī । vēṇavī paṇavī tālī khalī kālakaṭaṅkaṭaḥ ॥ 28 ॥ nakṣatravigrahamatirguṇabuddhirlayō'gamaḥ । prajāpatirviśvabāhurvibhāgaḥ sarvagō'mukhaḥ ॥ 29 ॥ vimōchanaḥ susaraṇō hiraṇyakavachōdbhavaḥ । mēḍhrajō balachārī cha mahīchārī srutastathā ॥ 30 ॥ [mēghajō] sarvatūryaninādī cha sarvātōdyaparigrahaḥ । vyālarūpō guhāvāsī guhō mālī taraṅgavit ॥ 31 ॥ tridaśastrikāladhṛkkarmasarvabandhavimōchanaḥ । bandhanastvasurēndrāṇāṃ yudhiśatruvināśanaḥ ॥ 32 ॥ sāṅkhyaprasādō durvāsāḥ sarvasādhuniṣēvitaḥ । praskandanō vibhāgajñō atulyō yajñabhāgavit ॥ 33 ॥ sarvavāsaḥ sarvachārī durvāsā vāsavō'maraḥ । haimō hēmakarō'yajñaḥ sarvadhārī dharōttamaḥ ॥ 34 ॥ [yajñaḥ] lōhitākṣō mahākṣaścha vijayākṣō viśāradaḥ । saṅgrahō nigrahaḥ kartā sarpachīranivāsanaḥ ॥ 35 ॥ mukhyō'mukhyaścha dēhaścha kāhaliḥ sarvakāmadaḥ । sarvakālaprasādaścha subalō balarūpadhṛt ॥ 36 ॥ sarvakāmavaraśchaiva sarvadaḥ sarvatōmukhaḥ । ākāśanirvirūpaścha nipātī hyavaśaḥ khagaḥ ॥ 37 ॥ raudrarūpō'ṃśurādityō bahuraśmiḥ suvarchasī । vasuvēgō mahāvēgō manōvēgō niśācharaḥ ॥ 38 ॥ sarvavāsī śriyāvāsī upadēśakarō'karaḥ । munirātmanirālōkaḥ sambhagnaścha sahasradaḥ ॥ 39 ॥ pakṣī cha pakṣarūpaścha atidīptō viśāṃ patiḥ । unmādō madanaḥ kāmō hyaśvatthō'rthakarō yaśaḥ ॥ 40 ॥ vāmadēvaścha vāmaścha prāgdakṣiṇaścha vāmanaḥ । siddhayōgī maharṣiścha siddhārthaḥ siddhasādhakaḥ ॥ 41 ॥ bhikṣuścha bhikṣurūpaścha vipaṇō mṛduravyayaḥ । mahāsēnō viśākhaścha ṣaṣṭibhāgō gavāṃ patiḥ ॥ 42 ॥ vajrahastaścha viṣkambhī chamūstambhana ēva cha । vṛttāvṛttakarastālō madhurmadhukalōchanaḥ ॥ 43 ॥ vāchaspatyō vājasanō nityamāśramapūjitaḥ । [nityamāśritapūjitaḥ] brahmachārī lōkachārī sarvachārī vichāravit ॥ 44 ॥ īśāna īśvaraḥ kālō niśāchārī pinākabhṛt । nimittasthō nimittaṃ cha nandirnandikarō hariḥ ॥ 45 ॥ nandīśvaraścha nandī cha nandanō nandivardhanaḥ । bhagahārī nihantā cha kālō brahmā pitāmahaḥ ॥ 46 ॥ chaturmukhō mahāliṅgaśchāruliṅgastathaiva cha । liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣō yōgādhyakṣō yugāvahaḥ ॥ 47 ॥ bījādhyakṣō bījakartā adhyātmānugatō balaḥ । itihāsaḥ sakalpaścha gautamō'tha niśākaraḥ ॥ 48 ॥ dambhō hyadambhō vaidambhō vaśyō vaśakaraḥ kaliḥ । lōkakartā paśupatirmahākartā hyanauṣadhaḥ ॥ 49 ॥ akṣaraṃ paramaṃ brahma balavachChakra ēva cha । nītirhyanītiḥ śuddhātmā śuddhō mānyō gatāgataḥ ॥ 50 ॥ bahuprasādaḥ susvapnō darpaṇō'tha tvamitrajit । vēdakārō mantrakārō vidvān samaramardanaḥ ॥ 51 ॥ mahāmēghanivāsī cha mahāghōrō vaśīkaraḥ । agnijvālō mahājvālō atidhūmrō hutō haviḥ ॥ 52 ॥ vṛṣaṇaḥ śaṅkarō nityavarchasvī dhūmakētanaḥ । nīlastathāṅgalubdhaścha śōbhanō niravagrahaḥ ॥ 53 ॥ svastidaḥ svastibhāvaścha bhāgī bhāgakarō laghuḥ । utsaṅgaścha mahāṅgaścha mahāgarbhaparāyaṇaḥ ॥ 54 ॥ kṛṣṇavarṇaḥ suvarṇaścha indriyaṃ sarvadēhinām । mahāpādō mahāhastō mahākāyō mahāyaśāḥ ॥ 55 ॥ mahāmūrdhā mahāmātrō mahānētrō niśālayaḥ । mahāntakō mahākarṇō mahōṣṭhaścha mahāhanuḥ ॥ 56 ॥ mahānāsō mahākamburmahāgrīvaḥ śmaśānabhāk । mahāvakṣā mahōraskō hyantarātmā mṛgālayaḥ ॥ 57 ॥ lambanō lambitōṣṭhaścha mahāmāyaḥ payōnidhiḥ । mahādantō mahādaṃṣṭrō mahājihvō mahāmukhaḥ ॥ 58 ॥ mahānakhō mahārōmā mahākēśō mahājaṭaḥ । prasannaścha prasādaścha pratyayō girisādhanaḥ ॥ 59 ॥ snēhanō'snēhanaśchaiva ajitaścha mahāmuniḥ । vṛkṣākārō vṛkṣakēturanalō vāyuvāhanaḥ ॥ 60 ॥ gaṇḍalī mērudhāmā cha dēvādhipatirēva cha । atharvaśīrṣaḥ sāmāsya ṛksahasrāmitēkṣaṇaḥ ॥ 61 ॥ yajuḥ pādabhujō guhyaḥ prakāśō jaṅgamastathā । amōghārthaḥ prasādaścha abhigamyaḥ sudarśanaḥ ॥ 62 ॥ upakāraḥ priyaḥ sarvaḥ kanakaḥ kāñchanachChaviḥ । nābhirnandikarō bhāvaḥ puṣkarasthapatiḥ sthiraḥ ॥ 63 ॥ dvādaśastrāsanaśchādyō yajñō yajñasamāhitaḥ । naktaṃ kaliścha kālaścha makaraḥ kālapūjitaḥ ॥ 64 ॥ sagaṇō gaṇakāraścha bhūtavāhanasārathiḥ । bhasmaśayō bhasmagōptā bhasmabhūtastarurgaṇaḥ ॥ 65 ॥ lōkapālastathā'lōkō mahātmā sarvapūjitaḥ । śuklastriśuklaḥ sampannaḥ śuchirbhūtaniṣēvitaḥ ॥ 66 ॥ āśramasthaḥ kriyāvasthō viśvakarmamatirvaraḥ । viśālaśākhastāmrōṣṭhō hyambujālaḥ suniśchalaḥ ॥ 67 ॥ kapilaḥ kapiśaḥ śukla āyuśchaiva parō'paraḥ । gandharvō hyaditistārkṣyaḥ suvijñēyaḥ suśāradaḥ ॥ 68 ॥ paraśvadhāyudhō dēvō hyanukārī subāndhavaḥ । tumbavīṇō mahākrōdha ūrdhvarētā jalēśayaḥ ॥ 69 ॥ ugrō vaṃśakarō vaṃśō vaṃśanādō hyaninditaḥ । sarvāṅgarūpō māyāvī suhṛdō hyanilō'nalaḥ ॥ 70 ॥ bandhanō bandhakartā cha subandhanavimōchanaḥ । sa yajñāriḥ sa kāmārirmahādaṃṣṭrō mahāyudhaḥ ॥ 71 ॥ bahudhā ninditaḥ śarvaḥ śaṅkaraḥ śaṅkarō'dhanaḥ । amarēśō mahādēvō viśvadēvaḥ surārihā ॥ 72 ॥ ahirbudhnyō'nilābhaścha chēkitānō havistathā । [hari] ajaikapāchcha kāpālī triśaṅkurajitaḥ śivaḥ ॥ 73 ॥ dhanvantarirdhūmakētuḥ skandō vaiśravaṇastathā । dhātā śakraścha viṣṇuścha mitrastvaṣṭā dhruvō dharaḥ ॥ 74 ॥ prabhāvaḥ sarvagō vāyuraryamā savitā raviḥ । uṣaṅguścha vidhātā cha māndhātā bhūtabhāvanaḥ ॥ 75 ॥ vibhurvarṇavibhāvī cha sarvakāmaguṇāvahaḥ । padmanābhō mahāgarbhaśchandravaktrō'nilō'nalaḥ ॥ 76 ॥ balavāṃśchōpaśāntaścha purāṇaḥ puṇyachañchurī । kurukartā kuruvāsī kurubhūtō guṇauṣadhaḥ ॥ 77 ॥ sarvāśayō darbhachārī sarvēṣāṃ prāṇināṃ patiḥ । dēvadēvaḥ sukhāsaktaḥ sadasatsarvaratnavit ॥ 78 ॥ kailāsagirivāsī cha himavadgirisaṃśrayaḥ । kūlahārī kūlakartā bahuvidyō bahupradaḥ ॥ 79 ॥ vaṇijō vardhakī vṛkṣō vakulaśchandanaśChadaḥ । sāragrīvō mahājatruralōlaścha mahauṣadhaḥ ॥ 80 ॥ siddhārthakārī siddhārthaśChandōvyākaraṇōttaraḥ । siṃhanādaḥ siṃhadaṃṣṭraḥ siṃhagaḥ siṃhavāhanaḥ ॥ 81 ॥ prabhāvātmā jagatkālasthālō lōkahitastaruḥ । sāraṅgō navachakrāṅgaḥ kētumālī sabhāvanaḥ ॥ 82 ॥ bhūtālayō bhūtapatirahōrātramaninditaḥ ॥ 83 ॥ vāhitā sarvabhūtānāṃ nilayaścha vibhurbhavaḥ । amōghaḥ saṃyatō hyaśvō bhōjanaḥ prāṇadhāraṇaḥ ॥ 84 ॥ dhṛtimān matimān dakṣaḥ satkṛtaścha yugādhipaḥ । gōpālirgōpatirgrāmō gōcharmavasanō hariḥ ॥ 85 ॥ hiraṇyabāhuścha tathā guhāpālaḥ pravēśinām । prakṛṣṭārirmahāharṣō jitakāmō jitēndriyaḥ ॥ 86 ॥ gāndhāraścha suvāsaścha tapaḥsaktō ratirnaraḥ । mahāgītō mahānṛtyō hyapsarōgaṇasēvitaḥ ॥ 87 ॥ mahākēturmahādhāturnaikasānucharaśchalaḥ । āvēdanīya ādēśaḥ sarvagandhasukhāvahaḥ ॥ 88 ॥ tōraṇastāraṇō vātaḥ paridhī patikhēcharaḥ । saṃyōgō vardhanō vṛddhō ativṛddhō guṇādhikaḥ ॥ 89 ॥ nitya ātmasahāyaścha dēvāsurapatiḥ patiḥ । yuktaścha yuktabāhuścha dēvō divisuparvaṇaḥ ॥ 90 ॥ āṣāḍhaścha suṣāḍhaścha dhruvō'tha hariṇō haraḥ । vapurāvartamānēbhyō vasuśrēṣṭhō mahāpathaḥ ॥ 91 ॥ śirōhārī vimarśaścha sarvalakṣaṇalakṣitaḥ । akṣaścha rathayōgī cha sarvayōgī mahābalaḥ ॥ 92 ॥ samāmnāyō'samāmnāyastīrthadēvō mahārathaḥ । nirjīvō jīvanō mantraḥ śubhākṣō bahukarkaśaḥ ॥ 93 ॥ ratnaprabhūtō raktāṅgō mahārṇavanipānavit । [ratnāṅgō] mūlaṃ viśālō hyamṛtō vyaktāvyaktastapōnidhiḥ ॥ 94 ॥ ārōhaṇō'dhirōhaścha śīladhārī mahāyaśāḥ । sēnākalpō mahākalpō yōgō yugakarō hariḥ ॥ 95 ॥ [yōgakarō] yugarūpō mahārūpō mahānāgahanō vadhaḥ । nyāyanirvapaṇaḥ pādaḥ paṇḍitō hyachalōpamaḥ ॥ 96 ॥ bahumālō mahāmālaḥ śaśī harasulōchanaḥ । vistārō lavaṇaḥ kūpastriyugaḥ saphalōdayaḥ ॥ 97 ॥ trilōchanō viṣaṇṇāṅgō maṇividdhō jaṭādharaḥ । bindurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ ॥ 98 ॥ nivēdanaḥ sukhājātaḥ sugandhārō mahādhanuḥ । gandhapālī cha bhagavānutthānaḥ sarvakarmaṇām ॥ 99 ॥ manthānō bahulō vāyuḥ sakalaḥ sarvalōchanaḥ । talastālaḥ karasthālī ūrdhvasaṃhananō mahān ॥ 100 ॥ Chatraṃ suchChatrō vikhyātō lōkaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ । muṇḍō virūpō vikṛtō daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ ॥ 101 ॥ haryakṣaḥ kakubhō vajrī śatajihvaḥ sahasrapāt । sahasramūrdhā dēvēndraḥ sarvadēvamayō guruḥ ॥ 102 ॥ sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalōkakṛt । pavitraṃ trikakunmantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgaḻaḥ ॥ 103 ॥ brahmadaṇḍavinirmātā śataghnīpāśaśaktimān । padmagarbhō mahāgarbhō brahmagarbhō jalōdbhavaḥ ॥ 104 ॥ gabhastirbrahmakṛdbrahmī brahmavidbrāhmaṇō gatiḥ । anantarūpō naikātmā tigmatējāḥ svayambhuvaḥ ॥ 105 ॥ ūrdhvagātmā paśupatirvātaraṃhā manōjavaḥ । chandanī padmanālāgraḥ surabhyuttaraṇō naraḥ ॥ 106 ॥ karṇikāramahāsragvī nīlamauḻiḥ pinākadhṛt । umāpatirumākāntō jāhnavīdhṛdumādhavaḥ ॥ 107 ॥ varō varāhō varadō varēṇyaḥ sumahāsvanaḥ । mahāprasādō damanaḥ śatruhā śvētapiṅgaḻaḥ ॥ 108 ॥ pītātmā paramātmā cha prayatātmā pradhānadhṛt । [prītātmā] sarvapārśvamukhastryakṣō dharmasādhāraṇō varaḥ ॥ 109 ॥ charācharātmā sūkṣmātmā amṛtō gōvṛṣēśvaraḥ । sādhyarṣirvasurādityō vivasvānsavitāmṛtaḥ ॥ 110 ॥ vyāsaḥ sargaḥ susaṅkṣēpō vistaraḥ paryayō naraḥ । ṛtuḥ saṃvatsarō māsaḥ pakṣaḥ saṅkhyāsamāpanaḥ ॥ 111 ॥ kaḻā kāṣṭhā lavā mātrā muhūrtāhaḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ । viśvakṣētraṃ prajābījaṃ liṅgamādyastu nirgamaḥ ॥ 112 ॥ sadasadvyaktamavyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ । svargadvāraṃ prajādvāraṃ mōkṣadvāraṃ triviṣṭapam ॥ 113 ॥ nirvāṇaṃ hlādanaśchaiva brahmalōkaḥ parā gatiḥ । dēvāsuravinirmātā dēvāsuraparāyaṇaḥ ॥ 114 ॥ dēvāsuragururdēvō dēvāsuranamaskṛtaḥ । dēvāsuramahāmātrō dēvāsuragaṇāśrayaḥ ॥ 115 ॥ dēvāsuragaṇādhyakṣō dēvāsuragaṇāgraṇīḥ । dēvātidēvō dēvarṣirdēvāsuravarapradaḥ ॥ 116 ॥ [dēvādi] dēvāsurēśvarō viśvō dēvāsuramahēśvaraḥ । sarvadēvamayō'chintyō dēvatātmā''tmasambhavaḥ ॥ 117 ॥ udbhittrivikramō vaidyō virajō nīrajō'maraḥ । īḍyō hastīśvarō vyāghrō dēvasiṃhō nararṣabhaḥ ॥ 118 ॥ vibudhō'gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadēvastapōmayaḥ । suyuktaḥ śōbhanō vajrī prāsānāṃ prabhavō'vyayaḥ ॥ 119 ॥ guhaḥ kāntō nijaḥ sargaḥ pavitraṃ sarvapāvanaḥ । śṛṅgī śṛṅgapriyō babhrū rājarājō nirāmayaḥ ॥ 120 ॥ abhirāmaḥ suragaṇō virāmaḥ sarvasādhanaḥ । lalāṭākṣō viśvadēvō hariṇō brahmavarchasaḥ ॥ 121 ॥ sthāvarāṇāṃ patiśchaiva niyamēndriyavardhanaḥ । siddhārthaḥ siddhabhūtārthō'chintyaḥ satyavrataḥ śuchiḥ ॥ 122 ॥ vratādhipaḥ paraṃ brahma bhaktānāṃ paramā gatiḥ । [bhaktānugrahakārakaḥ] vimuktō muktatējāścha śrīmān śrīvardhanō jagat ॥ 123 ॥ uttarapīṭhikā (phalaśṛti) yathā pradhānaṃ bhagavāniti bhaktyā stutō mayā । yaṃ na brahmādayō dēvā vidustattvēna narṣayaḥ ॥ 1 ॥ stōtavyamarchyaṃ vandyaṃ cha kaḥ stōṣyati jagatpatim । bhaktyā tvēvaṃ puraskṛtya mayā yajñapatirvibhuḥ ॥ 2 ॥ tatō'bhyanujñāṃ samprāpya stutō matimatāṃ varaḥ । śivamēbhiḥ stuvan dēvaṃ nāmabhiḥ puṣṭivardhanaiḥ ॥ 3 ॥ nityayuktaḥ śuchirbhaktaḥ prāpnōtyātmānamātmanā । ētaddhi paramaṃ brahma paraṃ brahmādhigachChati ॥ 4 ॥ ṛṣayaśchaiva dēvāścha stuvantyētēna tatparam । stūyamānō mahādēvastuṣyatē niyatātmabhiḥ ॥ 5 ॥ bhaktānukampī bhagavānātmasaṃsthākarō vibhuḥ । tathaiva cha manuṣyēṣu yē manuṣyāḥ pradhānataḥ ॥ 6 ॥ āstikāḥ śraddadhānāścha bahubhirjanmabhiḥ stavaiḥ । bhaktyā hyananyamīśānaṃ paraṃ dēvaṃ sanātanam ॥ 7 ॥ karmaṇā manasā vāchā bhāvēnāmitatējasaḥ । śayānā jāgramāṇāścha vrajannupaviśaṃstathā ॥ 8 ॥ unmiṣannimiṣaṃśchaiva chintayantaḥ punaḥ punaḥ । śṛṇvantaḥ śrāvayantaścha kathayantaścha tē bhavam ॥ 9 ॥ stuvantaḥ stūyamānāścha tuṣyanti cha ramanti cha । janmakōṭisahasrēṣu nānāsaṃsārayōniṣu ॥ 10 ॥ jantōrvigatapāpasya bhavē bhaktiḥ prajāyatē । utpannā cha bhavē bhaktirananyā sarvabhāvataḥ ॥ 11 ॥ bhāvinaḥ kāraṇē chāsya sarvayuktasya sarvathā । ētaddēvēṣu duṣprāpaṃ manuṣyēṣu na labhyatē ॥ 12 ॥ nirvighnā niśchalā rudrē bhaktiravyabhichāriṇī । tasyaiva cha prasādēna bhaktirutpadyatē nṛṇām ॥ 13 ॥ yēna yānti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatachētasaḥ । yē sarvabhāvānugatāḥ prapadyantē mahēśvaram ॥ 14 ॥ prapannavatsalō dēvaḥ saṃsārāttānsamuddharēt । ēvamanyē vikurvanti dēvāḥ saṃsāramōchanam ॥ 15 ॥ manuṣyāṇāmṛtē dēvaṃ nānyā śaktistapōbalam । iti tēnēndrakalpēna bhagavān sadasatpatiḥ ॥ 16 ॥ kṛttivāsāḥ stutaḥ kṛṣṇa taṇḍinā śubhabuddhinā । stavamētaṃ bhagavatō brahmā svayamadhārayat ॥ 17 ॥ gīyatē cha sa buddhyēta brahmā śaṅkarasannidhau । idaṃ puṇyaṃ pavitraṃ cha sarvadā pāpanāśanam ॥ 18 ॥ yōgadaṃ mōkṣadaṃ chaiva svargadaṃ tōṣadaṃ tathā । ēvamētatpaṭhantē ya ēkabhaktyā tu śaṅkaram ॥ 19 ॥ yā gatiḥ sāṅkhyayōgānāṃ vrajantyētāṃ gatiṃ tadā । stavamētaṃ prayatnēna sadā rudrasya sannidhau ॥ 20 ॥ abdamēkaṃ charēdbhaktaḥ prāpnuyādīpsitaṃ phalam । ētadrahasyaṃ paramaṃ brahmaṇō hṛdi saṃsthitam ॥ 21 ॥ brahmā prōvācha śakrāya śakraḥ prōvācha mṛtyavē । mṛtyuḥ prōvācha rudrēbhyō rudrēbhyastaṇḍimāgamat ॥ 22 ॥ mahatā tapasā prāptastaṇḍinā brahmasadmani । taṇḍiḥ prōvācha śukrāya gautamāya cha bhārgavaḥ ॥ 23 ॥ vaivasvatāya manavē gautamaḥ prāha mādhava । nārāyaṇāya sādhyāya samādhiṣṭhāya dhīmatē ॥ 24 ॥ yamāya prāha bhagavān sādhyō nārāyaṇō'chyutaḥ । nāchikētāya bhagavānāha vaivasvatō yamaḥ ॥ 25 ॥ mārkaṇḍēyāya vārṣṇēya nāchikētō'bhyabhāṣata । mārkaṇḍēyānmayā prāptō niyamēna janārdana ॥ 26 ॥ tavāpyahamamitraghna stavaṃ dadyāṃ hyaviśrutam । svargyamārōgyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vēdēna sammitam ॥ 27 ॥ nāsya vighnaṃ vikurvanti dānavā yakṣarākṣasāḥ । piśāchā yātudhānā vā guhyakā bhujagā api ॥ 28 ॥ yaḥ paṭhēta śuchiḥ pārtha brahmachārī jitēndriyaḥ । [bhūtvā] abhagnayōgō varṣaṃ tu sō'śvamēdhaphalaṃ labhēt ॥ 29 ॥ iti śrīmahābhāratē anuśāsanaparvaṇi mahādēvasahasranāma stōtraṃ nāma saptadaśō'dhyāyaḥ ॥